Małgorzata Oleszkiewicz-Peralba

Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe

ONZE DAME VAN GUADALUPE TIJDLIJN

1322: Een herder in Extremadura, Spanje, vindt een 59 cm groot beeld van de zwarte Maagd van Guadalupe.

1340: Een heiligdom voor Guadalupe werd gesticht door koning Alfonso XI in Villuercas, Extremadura, Spanje.

Pre-Spaanse periode: Godin Tonantzin-Coatlicue werd vereerd op de Tepeyac-heuvel in Mexico.

1519: Hernán Cortés bracht een spandoek met de Maagd Maria van de Onbevlekte Ontvangenis tijdens zijn verovering van Mexico.

1531: Vijf verschijningen van de Mexicaanse Maagd van Guadalupe vonden plaats op de Tepeyac-heuvel, Mexico

1556: Fray Francisco de Bustamante hield een preek waarin hij de buitensporige cultus aan de kaak stelde die werd gehecht aan een schilderij van Guadalupe door de inheemse kunstenaar, Marcos Cipac de Aquino.

1609: Het eerste Spaanse heiligdom in Guadalupe werd gebouwd op de Tepeyac-heuvel.

1648 en 1649: De eerste historische verwijzingen naar de Mexicaanse Guadalupe-cultus werden gepubliceerd in essays van respectievelijk Miguel Sánchez en Luis Lasso de la Vega.

1737: Guadalupe wordt uitgeroepen tot de officiële patrones van Mexico-Stad.

1746: Guadalupe wordt uitgeroepen tot de officiële patrones van heel Nieuw-Spanje (Mexico).

1754: Een officiële feestdag in Guadalupe werd vastgesteld in de katholieke kalender.

1810-1821: Guadalupe speelde een patriottische rol tijdens de Mexicaanse Onafhankelijkheidsoorlog.

1895: Guadalupe wordt gekroond.

1910: Guadalupe wordt uitgeroepen tot patrones van Latijns-Amerika.

1935: Guadalupe wordt uitgeroepen tot patrones van de Filippijnen.

1942: Guadalupana Societies werden gefinancierd door Mexicaans-Amerikaanse katholieke vrouwen.

Jaren 1960: Guadalupe werd een cultureel icoon voor de staking van de United Farmworkers en andere Movimiento Chicano-strijd.

1966: Guadalupe krijgt een gouden roos van paus Paulus VI.

1970s-heden: Deconstructie, toe-eigening en transformatie van het traditionele Guadalupe-beeld door groepen Chicanos/zoals voor verschillende sociale en politieke doelen hebben plaatsgevonden.

2002: Paus Johannes Paulus II heiligt de Indiër Juan Diego, die het voorwerp was van de verschijningen van Guadalupe in 1531, heilig.

2013: Paus Franciscus schenkt Guadalupe een tweede gouden roos.

OPSCHRIFT / GROEP GESCHIEDENIS

Documentatie uit verschillende bronnen die teruggaat tot de zestiende eeuw bevestigt dat de Meso-Amerikaanse volkeren vóór Cortés' verovering van Mexico-Tenochtitlan in 1519-1521 de moedergodin Tonantzin-Ciuacoatl (onze moeder-vrouw van de slang/slangenvrouw) in haar vele vormen aanbaden , het uitvoeren van een jaarlijkse bedevaart naar haar heiligdom op de Tepeyac-heuvel. Tonantzin werd vereerd op dezelfde locatie waar later de verschijningen van de Maagd van Guadalupe in 1531 plaatsvonden en waar nu de Basiliek van de Maagd staat. De zestiende-eeuwse Franciscaanse Fray Bernardino de Sahagún, verwijzend naar de stand van zaken aan het begin van de verovering, bevestigde: “[O]n Tepeyacac ​​. . . . ze hadden een tempel gewijd aan de moeder van de goden, Tonantzin genaamd, wat 'onze moeder' betekent. . . en mensen kwamen van ver. . . en zij brachten vele offers” (Sahagún 1956, volume 3:352). Sahagúns getuigenis werd verder bevestigd door Fray Juan de Torquemada en de jezuïet Clavijero. Tijdens het bekeringsproces van de Indiase bevolking werd de oude heilige plaats Tepeyac doordrenkt met nieuwe krachten door de reeds bestaande Azteekse godin te vervangen door een christelijke heilige figuur. Deze gangbare praktijk werd gepromoot door de kerk. Hoewel dit mandaat werd uitgevoerd, verdween de godin Tonantzin-Ciuacoatl niet. Meer correct, ze werd gesynthetiseerd in de Maagd van Guadalupe. Deze nieuwe hybride figuur bleek een ideaal brandpunt van gemeenschappelijk geloof te zijn voor de eclectische bevolking van de Spaanse Vice-Royalty van Nieuw-Spanje. Het proces verliep echter niet zonder verrassingen.

Volgens de legende van de Maagd van Guadalupe verscheen Maria in 1531 aan de nederige indiaan Juan Diego Cuauhtlatonzin op de Tepeyac-heuvel, waarbij ze haar wil uitdrukte dat daar een tempel voor haar zou worden gebouwd. Dit Nahuatl-verslag van de verschijningen, getiteld Nican Mopohua (Hier wordt gezegd), toegeschreven aan de geleerde Indiaan Antonio Valeriano, werd in 1649 gepubliceerd door Lasso de la Vega (Torre Villar en Navarro de Anda 1982: 26-35). Er waren vier verschijningen, een wonderbaarlijke genezing, rozen buiten het seizoen en de afdruk van Maria's beeltenis op Juan Diego's rustieke tilma (mantel) nodig om aartsbisschop Zumárraga er uiteindelijk van te overtuigen dat de verschijningen waar waren. Interessant is dat zestiende-eeuwse bronnen, zoals Sahagún's Historia algemeen, documenteer de grote toewijding aan de godin Tonantzin-Ciuacoatl, gecentreerd op de Tepeyac-heuvel, maar er is geen geschreven verslag van de verschijningen of van de Maagd van Guadalupe tot het midden van de zeventiende eeuw. in 1648, Afbeelding van de Maagd Maria Madre de Dios Guadalupe, milagrosamente Aparecida en la ciudad de México (Afbeelding van de Maagd Maria, Moeder Gods Guadalupe, verscheen op wonderbaarlijke wijze in Mexico-Stad) door Miguel Sánchez, en in 1649, de Nican Mopohua, werden gepubliceerd. Wat in feite vóór 1648 kan worden gevonden, zijn weglatingen of aanvallen met betrekking tot de Tepeyac-cultus (Maza 1981:39-40). Op 8 september 1556 hield Fray Francisco de Bustamante bijvoorbeeld een preek in Mexico-Stad, waarin hij de buitensporige cultus aan de kaak stelde die was gehecht aan een schilderij gemaakt door de Indiaan Marcos en geplaatst in het heiligdom van Guadalupe, omdat hij deze cultus als afgodisch beschouwde:

Het scheen hem toe dat de toewijding die deze stad aan een bepaalde hermitage of huis van Onze-Lieve-Vrouw heeft geplaatst, die ze Guadalupe noemden, in groot nadeel was bij de inboorlingen, omdat ze hen deden geloven dat het beeld dat een Indiër [Marcos ] geschilderd wonderen verrichtte. . . en dat nu om hen [de Indianen] te vertellen dat een door een Indiaan geschilderd beeld wonderen verrichtte, dat dit een grote verwarring zou zijn en het goede dat was gezaaid ongedaan zou maken, omdat andere devoties, zoals Onze Lieve Vrouw van Loreto en anderen, hadden geweldig terrein en dat? deze zou zo gebouwd worden zonder fundering, hij was stomverbaasd” (Torre Villar en Navarro de Anda 1982:38-44).

Zelfs nu is er een grote controverse rond de kwestie van de verschijningen van de Maagd van Guadalupe aan de pas gedoopte Indiër Juan Diego. In talloze studies met betrekking tot verschillende aspecten van de verschijningen en het beroemde beeld zelf, zoals die welke de verf, de stof, de reflecties in de ogen van de Maagd, enzovoort analyseren, aparicionistas (degenen die in de verschijningen geloven) en antiaparicionistas (diegenen die die tegen de verschijningen zijn), proberen hun punt te bewijzen. Wat we zeker weten, is dat verschijningen onmogelijk te bewijzen zijn, vooral zes eeuwen later. Of ze nu echt of geconstrueerd waren, we zullen ons concentreren op de gevolgen die de vermeende verschijningen hadden voor de koloniale kerk, de nationale zaak en de mensen van Mexico.

Naar aanleiding van een precedent dat door andere Span

Naar aanleiding van een precedent dat door andere Spaanse en Portugese conquistadores is gevestigd, Hernán Cortés kwam in 1519 naar Tenochtitlan (het huidige Mexico-stad) onder de beschermende banieren van de apostel Santiago (Sint Jacobus) en de Maagd Maria. In Spaanse geesten was de verovering van Amerika de voortzetting van de Reconquista of herovering van Spanje die zich verzette tegen acht eeuwen (711-1492) van overheersing door de Moren. Het jaar 1492, een datum die de "ontdekking" van Amerika markeert, had meerdere betekenissen. Het was het jaar van de definitieve nederlaag van de Moren in Granada en van de verdrijving van de Joden uit Spanje. Een andere belangrijke gebeurtenis van 1492 was de publicatie van het eerste Spaanse (Castiliaans) grammaticaboek en de eerste gedrukte grammatica van een volkstaal, De kunst van de Castiliaanse taal, door Antonio de Nebrija. Deze acties weerspiegelen de ijver om de politieke eenheid van de Spanjaarden te versterken door hun geloof te 'zuiveren' en door de officiële taal van het pas verenigde Spanje te systematiseren. De populaire gedramatiseerde dansen van Moren en Christenen, representaties van veldslagen tussen Moren en Spanjaarden, voortgezet in de Nieuwe Wereld als Danza de la conquista, Danza de la pluma en Tragedia de la muerte de AtahualpaMet één wijziging werden de Moren vervangen door de nieuwe ongelovigen, de Indianen. De Maagd Maria, traditioneel verbonden met de zeeën, was lange tijd de beschermster van de zeelieden (Nuestra Señora de los Navegantes) en van de verovering. Cristóbal Colón (Columbus) noemde zijn vlaggenschip-caravel "Santa María" ter ere van haar. Hernán Cortés kwam, net als veel andere veroveraars van de Nieuwe Wereld, uit de verarmde Spaanse regio Extremadura. Hij was een aanhanger van de Maagd van Guadalupe van Villuercas, wiens beroemde heiligdom zich in de buurt van zijn plaats van herkomst, Medellín, bevond. Villeuercas, opgericht

ish en Portugese conquistadores, Hernán Cortés kwam in 1519 naar Tenochtitlan (het huidige Mexico-stad) onder de beschermende banieren van de apostel Santiago (Sint Jacobus) en de Maagd Maria. In Spaanse geesten was de verovering van Amerika de voortzetting van de Reconquista of herovering van Spanje die zich verzette tegen acht eeuwen (711-1492) van overheersing door de Moren. Het jaar 1492, een datum die de "ontdekking" van Amerika markeert, had meerdere betekenissen. Het was het jaar van de definitieve nederlaag van de Moren in Granada en van de verdrijving van de Joden uit Spanje. Een andere belangrijke gebeurtenis van 1492 was de publicatie van het eerste Spaanse (Castiliaans) grammaticaboek en de eerste gedrukte grammatica van een volkstaal, De kunst van de Castiliaanse taal, door Antonio de Nebrija. Deze acties weerspiegelen de ijver om de politieke eenheid van de Spanjaarden te versterken door hun geloof te 'zuiveren' en door de officiële taal van het pas verenigde Spanje te systematiseren. De populaire gedramatiseerde dansen van Moren en Christenen, representaties van veldslagen tussen Moren en Spanjaarden, voortgezet in de Nieuwe Wereld als Danza de la conquista, Danza de la pluma en Tragedia de la muerte de AtahualpaMet één wijziging werden de Moren vervangen door de nieuwe ongelovigen, de Indianen. De Maagd Maria, traditioneel verbonden met de zeeën, was lange tijd de beschermster van de zeelieden (Nuestra Señora de los Navegantes) en van de verovering. Cristóbal Colón (Columbus) noemde zijn vlaggenschip-caravel "Santa María" ter ere van haar. Hernán Cortés kwam, net als veel andere veroveraars van de Nieuwe Wereld, uit de verarmde Spaanse regio Extremadura. Hij was een aanhanger van de Maagd van Guadalupe van Villuercas, wiens beroemde heiligdom zich in de buurt van zijn plaats van herkomst, Medellín, bevond. Villeuercas, gesticht in 1340 door koning Alfonso XI, was het meest favoriete Spaanse heiligdom van de veertiende eeuw tot de tijd van de verovering. Het bevatte het beroemde zwarte, driehoekige, negenenvijftig centimeter hoge beeld van de Maagd met de Christus op haar schoot, vermoedelijk gevonden door een plaatselijke herder in 1322 (Lafaye 1976:217, 295). [Afbeelding rechts]

Wat echter onze aandacht vraagt, is een andere voorstelling van de Maagd Maria, gedragen op een spandoek dat Cortés vergezelt tijdens zijn verovering van Mexico, dat zich momenteel in het Chapultepec Castle-museum in Mexico-Stad bevindt. Deze afbeelding toont een vriendelijke Maria met een olijfkleurige huid, gevouwen handen, haar hoofd iets naar links gekanteld, met een scheiding in het midden van het haar. Een rood gewaad drapeert haar lichaam en een kroon met twaalf sterren rust op haar met mantel bedekte hoofd. Deze weergave van de Maagd Maria vertoont een opvallende gelijkenis met de beroemde afbeelding van de Mexicaanse Maagd van Guadalupe. De Italiaanse historicus Lorenzo Boturini (1702-1775) beschreef het banier van Cortés als volgt: “Er was een prachtig beeld van de Maagd Maria op geschilderd. Ze droeg een gouden kroon en was omringd door twaalf gouden sterren. Ze heeft haar handen in gebed en vraagt ​​haar zoon om de Spanjaarden te beschermen en kracht te geven, zodat ze de heidenen kunnen veroveren en kerstenen” (geciteerd in Tlapoyawa 2000). Volgens Kurly Tlapoyawa, de Indiaan Markos Zipactli's (Marcos Cipac de Aquino's) schilderij, dat bij de Tepeyac-tempel werd geplaatst, was gebaseerd op de banier van Cortés. Deze afbeelding lijkt ook erg op een acht-eeuws Italiaans schilderij genaamd Immaculata Tota Pulcra, [Afbeelding rechts] en op een centrale Italiaanse voorstelling van de Madonna del Soccorso uit 1509 door Lattanzio da Foligno en door Francesco Melanzio. De uitdrukking van haar gezicht, het patroon van haar gewaad en mantel, en de halo rond haar lichaam en kroon zijn bijna identiek aan die van de Mexicaanse Maagd van Guadalupe. Het verschil is dat op de Madonna del Soccorso-schilderijen Maria wordt afgebeeld terwijl ze haar kind verdedigt tegen de duivel met een zweep of een knots. Bovendien, Francisco de San José, in zijn Geschiedenis, bevestigt dat de Mexicaanse Guadalupe een kopie is van een reliëfbeeld van Maria dat in het koor tegenover het Spaanse Guadalupe-beeld in haar Villuercas-heiligdom is geplaatst. Aan de andere kant geloven Lafaye (1976:233) evenals Maza (1981:14) en O'Gorman (1991:9-10) dat de originele beeltenis die door de Spanjaarden in Tepeyac werd geplaatst, die van de Spaanse Guadalupe, La Extremeña, die pas jaren later werd vervangen door de Mexicaanse Maagd. Lafaye veronderstelt dat de verandering van afbeeldingen overeenkomt met de verandering van de data van de Guadalupe-viering in Mexico van 8 of 10 december naar 12 december: “we weten zeker . . . dat de vervanging van de afbeelding plaatsvond na 1575 en de verandering van de feestdagkalender na 1600” (Lafaye 1976:233). 8 december was de dag van het feest van de Maagd van Guadalupe van Villuercas, Spanje, evenals die van de Maagd van de Onbevlekte Ontvangenis. De eerder besproken preek van Fray Bustamante ondersteunt deze visie verder.

Of hij nu in persoon of op canvas verschijnt, Guadalupe is duidelijk een syncretische figuur, met zowel katholieke als inheemse Meso-Amerikaanse elementen. Haar oorspronkelijke naam komt van het Arabische wadi (rivierbedding) en Latijnse lupus (wolf) (Zahoor 1997). Er zijn speculaties geweest dat de naam van de Mexicaanse Guadalupe afkomstig is van de Nahuatl Cuauhtlapcupeuh (of Tecuauhtlacuepeuh), She Who Comes from the Region of Light as a Eagle of Fire (Nebel 1996:124), of Coatlayopeuh, the Eagle Who Steps on the Serpent (Palacios 1994:270). Vreemd genoeg was de naam van Juan Diego Cuauhtlatonzin (of Cauhtlatoahtzin). Cuahtl betekent 'adelaar', Tlahtoani is 'degene die spreekt' en Tzin betekent 'respectvol'. Dit zou erop kunnen wijzen dat Juan Diego de Eagle Who Speaks was, iemand met een zeer hoge rang in de Orde van Eagle Knights, die de missie voortzette van de laatste Azteekse keizer Cuauhtemoc, de Eagle Who Descends ("Waar komt de naam Guadalupe vandaan?" 2000), maar sommige geleerden twijfelen aan het bestaan ​​van Juan Diego. Aangezien de Nahuatl-taal de klanken van "d" en "g" niet bevat, kan het gebruik van Guadalupe's naam met de bovenstaande betekenis wijzen op een inheemse aanpassing van het Arabisch-Spaanse woord.

Wat betreft andere bijzonderheden van de Mexicaanse Maagd van Guadalupe, haar kleding is van primair belang. De mantel van Guadalupe is niet blauw, een kenmerk van de Europese maagden, maar turkoois of blauwgroen, wat in de Azteekse mythologie water, vuur, welvaart en overvloed symboliseert. [Afbeelding rechts] In inheemse Mexicaanse talen, zoals Nahuatl, is er maar één woord voor blauw en groen. Blauwgroen, jade of turkoois was een heilige kleur en werd gedragen door de hogepriester van Huitzilopochtli. Turkoois is ook de heilige kleur van de aarde en de maan. Moedergodin Tlazolteotl (Goddess of Filth), de water- en vruchtbaarheidsgodin Chalchutlicue (The One with a Skirt of Green Stones), en de vuur- en oorlogsgod van het zuiden, Huitzilopochtli. Deze god werd verondersteld "onberispelijk" te zijn verwekt met een veer door zijn moeder, de godin Coatlicue (Lady of the Serpent Skirt). Blauw is ook de kleur van het zuiden en van vuur, en "turkoois betekent in de Mexicaanse theologische taal 'vuur'". Aan de andere kant is het kleed van de Maagd rood, wat het oosten (opkomende zon), jeugd, plezier, en wedergeboorte (Soustelle 1959: 33-85). Zo komt de Azteekse symboliek van de hoofdkleuren die Maria draagt ​​(rood en blauwgroen) overeen met haar christelijke dualiteit als jonge maagd en volwassen moeder. Het is inderdaad opmerkelijk dat de huidskleur van de gezichten van zowel Guadalupe als de engel bruin is, zoals op de afbeelding van Cortés' banier en de gezichten van de Indianen zelf.

Aanvullende correlaties komen naar voren in profetische literatuur tussen Guadalupe, de vrouw van de Apocalyps, en de Maagd van de Onbevlekte Ontvangenis. Volgens het boek Openbaring “verscheen er een groot wonder in de hemel; een vrouw, bekleed met de zon, en een maan onder haar voeten, en op haar hoofd een kroon met twaalf sterren” (De Heilige bijbel). In haar Mexicaanse voorstellingen van vóór de negentiende eeuw droeg Guadalupe ook de kroon met twaalf sterren, aanwezig op de afbeelding van Cortés' banier. Later werd de kroon geëlimineerd. Het is duidelijk dat de onderscheidende elementen van de apocalyptische vrouw heel precies zijn weergegeven in de afbeelding van de Maagd van Guadalupe, die ook een sterrenmantel draagt, een kroon van twaalf sterren, wordt omringd door de stralen van de zon en op de maan staat. Deze kosmische elementen (de zon, de maan en de sterren) speelden ook een belangrijke rol in de Azteekse religie. In feite werd Tonacaciuatl, de godin van de bovenlucht en de Vrouwe van Onze Voeding, ook Citlalicue genoemd, Degene met een sterrenrok (Soustelle 1959:102). Andere godinnen zoals Xochiquetzal (Flowery Quetzal Feather), Tlazolteotl-Cihuapilli (Goddess of Filth-Fair Lady), Temazcalteci (Grootmoeder van het Badhuis), Mayahuel (Powerful Flow, Lady Maguey) en Tlazolteotl-Ixcuina (Goddess of Filth-Lady Katoen) werden vertegenwoordigd met halvemaanvormige versieringen als onderdeel van hun kleding. Bovendien, de passage uit Openbaring "En toen de draak zag dat hij op de aarde was geworpen, vervolgde hij de vrouw . . . En aan de vrouw werden twee vleugels van een grote adelaar gegeven, opdat ze naar de wildernis zou vliegen, naar haar plaats, waar ze gevoed wordt' (geciteerd in Quispel 1979:162) valt samen met de Azteekse grondlegende. De legende beschrijft hoe de Azteken de opdracht kregen om te zoeken naar het teken van een adelaar die een slang verslindt terwijl hij op een nopalcactus zat. Het bord fungeerde als een goddelijke aanduiding van een permanent thuisland, Tenochtitlan, voor de nomaden die uit de noordelijke regio van Aztlán kwamen. Het adelaarsmotief komt vaak voor in de Azteekse mythologie. Bijvoorbeeld, de godin Ciuacoatl, of vrouw van de slang (ook geïdentificeerd met Tonantzin), verschijnt in haar krijgersaspect versierd met adelaarsveren:

De Arend
De adelaar Quilaztli
Met bloed van slangen
Is haar gezicht omcirkeld?
Met veren versierd
Arend-pluim ze komt
. . .
Onze moeder
oorlogsvrouw
Onze moeder
oorlogsvrouw
Herten van Colhuacan
in verenkleed
("Lied van Ciuacoatl", Florentijnse Codex, Sahagún 1981, vol. 2: 236).

De associatie van de Maagd van Guadalupe met de adelaar en de cactus is al in 1648 te zien in de iconografie van Nieuw-Spanje, en het wordt intenser tijdens de nationalistische opmars van het midden van de achttiende eeuw.

De eerste historische verwijzingen naar de devotie van de Mexicaanse Maagd van Guadalupe verschenen in de vorm van essays van Miguel Sánchez in 1648 en Lasso de la Vega in 1649. Volgens Lafaye „hadden ze een speciale betekenis . . . want ze waren de eerste stap in de richting van erkenning van Guadalupe als een Mexicaans nationaal symbool.” De Creoolse bachiller Sánchez creëerde een profetisch visioen van de Spaanse verovering, waarin hij verklaarde "dat God zijn bewonderenswaardige ontwerp uitvoerde in dit Mexicaanse land, veroverd voor zulke glorieuze doeleinden, verkregen om hier een zeer goddelijk beeld te laten verschijnen." Zoals de titel van het eerste hoofdstuk van zijn boek, "Profetisch origineel van het heilige beeld vroom voorzien door Evangelist Saint John, in hoofdstuk Twaalf van Openbaring", expliciet maakt, trekt Sánchez een parallel tussen de verschijning van Guadalupe in Tepeyac en het visioen van Saint John van de Vrouw van de Apocalyps in Patmos (Lafaye 1976: 248-51). Achttiende-eeuwse schilderijen, zoals die van Gregorio José de Lara Visión de san Juan en Patmos Tenochtitlan en de anonieme Afbeelding van de Maagd van Guadalupe met san Miguel en san Gabriel en de visie van san Juan en Patmos Tenochtitlan, illustreren Saint John's visioen van een gevleugelde Guadalupe en van een Guadalupe vergezeld van de Azteekse adelaar op de Tepeyac-heuvel. Door niet alleen een parallel te trekken tussen de Vrouw van de Apocalyps en Guadalupe, maar ook tussen Patmos en Tenochtitlan, schilderden lokale schilders Mexico af als een uitverkoren land. Dit idee werd ook weerspiegeld in poëzie. In 1690 schreef Felipe Santoyo:

Laat de wereld bewonderd worden;
de lucht, de vogels, de engelen en de mensen
onderbreek de echo's,
onderdruk de stemmen:
want in Nieuw Spanje
over een andere John wordt gehoord
een nieuwe Apocalyps,
hoewel de onthullingen anders zijn! (geciteerd in Maza 1981:113)

Het is duidelijk dat "de identificatie van de Mexicaanse realiteit met het Heilige Land en de profetische boeken", evenals uitspraken als "Ik heb [dit boek] geschreven voor mijn patria, voor mijn vrienden en kameraden, voor de burgers van deze Nieuwe Wereld' en 'de eer van Mexico-Stad . . . de glorie van alle gelovigen die in deze Nieuwe Wereld leven” (geciteerd in Lafaye 1976: 250-51), maken Miguel Sánchez een Creoolse patriot wiens geschriften belangrijke gevolgen hadden voor de emancipatie van Mexico. Ontwikkelingen in de iconografie die de Mexicaanse geschiedenis weerspiegelen, maken duidelijk dat de Maagd van Guadalupe steeds meer macht heeft gekregen op sociaal en politiek gebied.

Er was zeker behoefte aan een krachtige beschermende entiteit onder de bevolking van Nieuw-Spanje. Van het einde van de zeventiende eeuw tot het midden van de achttiende eeuw werden duizenden het slachtoffer van jaarlijkse rampen zoals overstromingen, aardbevingen en epidemieën. Er was ook een urgentie voor de verschijning van een inheemse symbolische figuur, een die de diverse raciale, etnische, culturele en klassencomponenten van Mexico met elkaar zou kunnen verzoenen en verbroederen, ter identificatie kan dienen en nationale trots kan inboezemen. Het historisch perspectief verklaart waarom Guadalupe tijdens de koloniale tijd een aanwezigheid sine qua non wordt; er is geen belangrijk beeld of gebeurtenis waaruit ze kan worden weggelaten. De negentiende-eeuwse Mexicaanse historicus Ignacio Manuel Altamirano verwees naar de vieringen van Guadalupe in 1870 toen hij schreef dat de aanbidding van Guadalupe „alle rassen verenigde . . . Alle klassen . . . alle kasten. . . alle meningen van onze politiek. . . De cultus van de Mexicaanse Maagd is de enige band die hen verenigt” (geciteerd in Gruzinski: 199-209).

Deze toename van toewijding aan Guadalupe beantwoordde aan de behoefte van Creolen om een ​​eigen kenmerk te vinden dat hen duidelijk zou onderscheiden van de Spanjaarden: "[D]hier zullen dan de Creolen zijn, die in de zeventiende eeuw een definitieve positie zullen geven in geschiedenis naar guadalupanismo” (Maza 1981:40). Als gevolg hiervan werd in 1609 het eerste Spaanse heiligdom gebouwd in Tepeyac. Al in 1629 werd het beeld van Guadalupe in plechtige processie van Tepeyac naar Mexico-stad gedragen door pelgrims die haar smeekten om de bevolking te bevrijden van de dreiging van overstromingen. Nadat ze dit doel had bereikt, werd Guadalupe uitgeroepen tot de 'belangrijkste beschermster van de stad tegen overstromingen' en 'verwierf ze de suprematie over de andere beschermende beeltenissen van de stad' (Lafaye 1976:254). Tegen het einde van de zeventiende eeuw werd een legende toegevoegd aan het beeld van Guadalupe, waardoor haar embleem compleet werd. De legende, Non fecit talliter omni nationi ([God] heeft het gelijkaardige voor een andere natie niet gedaan), werd door pater Florencia overgenomen uit Psalm 147. Het werd gehecht aan het heilige beeld (Lafaye 1976: 258), wat de nationale karakter. Maar pas in het midden van de achttiende eeuw werd Guadalupe het centrum van collectieve ijver. In 1737 werd de beeltenis uitgeroepen tot de officiële patrones van Mexico-Stad en in 1746 van heel Nieuw-Spanje. In 1754 bevestigde paus Benedictus XIV deze eed van trouw, en Guadalupe's feestdag werd vastgelegd in de katholieke kalender (Gruzinski 1995:209).

Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe speelde ook een belangrijke rol in de Mexicaanse Onafhankelijkheidsoorlog uit Spanje (1810-1821). Ze werd vervolgens gedragen op spandoeken van de opstandelingen, geleid door pater Miguel Hidalgo y Costilla en later door pater José María Morelos, tegenover de Spaanse royalisten die het schiereiland Virgen de los Remedios droegen.. De eerste president van het onafhankelijke Mexico veranderde zijn naam van Manuel Félix Fernández in Guadalupe Victoria als eerbetoon aan de patriottische Maagd. Andere Mexicaanse politieke en sociale strijd, zoals de Oorlog van de Reformatie (Guerra de la Reforma, 1854-1857), de Mexicaanse Revolutie (1910-1918) en de Cristeros Rebellion (1927-1929), werden ook uitgevoerd onder de vlag van Guadalupe (Herrera-Sobek 1990: 41-43). Het proces van verheerlijking van de Maagd van Guadalupe en van Juan Diego gaat door. Op 30 juli 2002 heeft paus Johannes Paulus II de Mexicaanse indiaan heilig verklaard en hem tot officiële heilige van de katholieke kerk verklaard. Dit werd gedaan ondanks het feit dat zelfs sommige Mexicaans-katholieke priesters, zoals pater Manuel Olimón Nolasco, twijfelen aan het werkelijke bestaan ​​van Juan Diego (Olimón Nolasco 2002:22). Op zijn beurt, op 1 december 2000, na te zijn beëdigd als de nieuwe Mexicaanse president, zette Vicente Fox zijn eerste stappen naar de Basiliek van de Maagd van Guadalupe op de Tepeyac-heuvel, waar hij de Maagd om genade en bescherming vroeg tijdens zijn presidentschap. Dit vormde een ongekend geval in de Mexicaanse politiek (“Fox empezó la jornada en la Basílica” 2000), aangezien een sterke scheiding tussen kerk en staat officieel is afgedwongen sinds de Mexicaanse Revolutie. Opnieuw claimde de Maagd van Guadalupe de overwinning op de officiële gebruiken en regels.

Vanaf het begin werd de patriottische betekenis van de Maagd van Guadalupe tentoongesteld in iconografie en andere artistieke uitingen. Naarmate haar afbeelding een toenemende nationale en politieke betekenis kreeg, werd het boven het Azteekse wapen geplaatst (de adelaar die een slang verslindt op een nopal (stekelige peer) en Mexico City-Tenochtitlan. Soms werd het beeld omlijst door allegorische figuren die Amerika en Europa vertegenwoordigen. , zoals in de achttiende-eeuwse schilderkunst Nuestra Señora de Guadalupe de México, Patrona de la Nueva España (Onze Lieve Vrouw van Guadalupe, beschermheilige van Nieuw-Spanje) (zie Cuadriello, Arts van Mexico 52). In Het schilderij van Josefus de Ribera i Argomanis uit 1778 Verdadero retrato de santa María Virgen de Guadalupe, patrona principal de la Nueva España jurada en México (Echt portret van de Heilige Maagd Maria van Guadalupe, hoofdpatroon van Nieuw-Spanje, beëdigd in Mexico), haar afbeelding werd omlijst door een niet-christelijke indiaan die Amerika vertegenwoordigde, en Juan Diego, een door Europa beïnvloede. In de hedendaagse kunst zien we de voortschrijdende Mexicanisering van Guadalupe weerspiegeld in het gebruik van de kleuren van de Mexicaanse vlag (rood, groen en wit), evenals in de verdonkering en de Indianisering van haar gelaatstrekken. [Afbeelding rechts]

Zo speelde Guadalupe een belangrijke rol in de Mexicaanse strijd voor onafhankelijkheid van buitenlandse agressors, voor vrijheid en voor sociale rechtvaardigheid.

DOCTRINES / OVERTUIGINGEN

De verering van Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe, ook wel de Maagd van Guadalupe genoemd, maakt deel uit van de katholieke religie en Guadalupe is een van de manifestaties van de Maagd Maria (Moeder van God). Er wordt aangenomen dat zij degene is die het leven schonk aan de Heiland, Jezus Christus, op een wonderbaarlijke manier verwekt, zonder tussenkomst van een mens. Er wordt ook aangenomen dat Maria zelf op een onberispelijke manier is ontvangen, dus een van haar uitdrukkingen wordt de Onbevlekte Ontvangenis genoemd. Onder de talloze andere manifestaties is er de Maagd van de Pilaar, van El Carmen, van Montserrat, van Fatima, van Smarten, van Regla, van Częstochowa, enz. Sommige zijn zwart, sommige bruin en andere wit. Soms wordt de Maagd zittend afgebeeld met haar goddelijk kind op schoot, dan weer staat ze alleen; niettemin verwijzen al haar afbeeldingen naar dezelfde historische Maria die in Nazareth woonde en aan het begin van de jaartelling Jezus baarde in Bethlehem. Toegewijden vereren de Maagd als Guadalupe, vaak boven elke andere godheid van de kerk, en plaatsen haar afbeeldingen en altaren in hun huizen. Ze zien haar als een beschermende moeder die er altijd voor hen is, hen voedt en behoedt voor gevaar, vooral in tijden van oorlogen en calamiteiten. Dit fenomeen doet zich voor in alle sociale klassen, maar is vooral opmerkelijk onder de rechteloze bevolking die ontberingen en grote nood ervaart. Dit is geen nieuwe traditie, want de Maagd is een erfgenaam van de Grote Godin van Leven, Dood en Wedergeboorte als de moeder die hun kinderen voedt en beschermt, maar ze ook ontvangt bij de dood.

RITUELEN / PRAKTIJKEN

De rituelen voor de Maagd van Guadalupe zijn dezelfde die voor alle Maagd Maria's worden beoefend, en ze omvatten rozenkransen, novenen en missen. In het bijzonder is er een grote, jaarlijkse internationale pelgrimstocht naar haar basiliek op de Tepeyac-heuvel in Mexico-Stad, waar mensen van alle nationaliteiten en lagen van de bevolking arriveren, vaak na wekenlang wandelen en soms op hun knieën, om haar hulde op 12 december, de dag van haar feest. Dit is het meest bezochte katholieke heiligdom ter wereld (Orcult 2012). Een andere veel voorkomende praktijk zijn de petities, beloften (voto's) en het aanbieden van ex-voto's, voorwerpen die dierbaar zijn voor de toegewijden die gunsten kregen van de Maagd. Ze omvatten juwelen, krukken en symbolische voorstellingen van de aandoeningen die werden genezen, of van de verleende gunsten. Ze verschijnt op portretten en altaren, zowel in kerken en andere openbare ruimtes, als in de intimiteit van de huizen van mensen. Vaak is ze het voorwerp van heiligdommen voor privéwoningen, op gebouwen en op de openbare weg. [Afbeelding rechts]

Ze biedt bescherming en begeleiding aan de gelovigen en wordt als zeer wonderbaarlijk beschouwd. Hoewel haar toewijding officieel deel uitmaakt van het katholicisme, overschreed het de grenzen van religie, en in veel gevallen staat de cultus tot de Maagd van Guadalupe op zichzelf, ongeacht het geloof van de toegewijden. Onze-Lieve-Vrouw wordt beschouwd als de zuiverste van alle vrouwen en haar symbool is een roze roos.

ORGANISATIE / LEIDERSCHAP

De organisatie en het leiderschap van de devotie tot Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe vindt plaats binnen de katholieke kerkstructuur, maar specifieke groepen, zoals de Guadalupanas, en degenen die de rozenkransen en andere evenementen ter ere van haar organiseren, worden vaak geleid door vrouwelijke toegewijden. Sociedades Guadalupanas (Guadalupe Societies) zijn katholieke religieuze verenigingen die in 1942 door Mexicaans-Amerikaanse vrouwen werden gefinancierd (“Guadalupanas”; “Sociedades Guadalupanas”). De belangrijkste Guadalupe-dag is 12 december, het feest van Guadalupe, wanneer miljoenen pelgrims haar basiliek bezoeken in Mexico-Stad, maar ook op vele andere plaatsen in de buurt. Er is een uitgebreid netwerk van kerken, heiligdommen en kapellen met de naam Guadalupe, vooral in Mexico, Latijns-Amerika en de Verenigde Staten. De basiliek in Mexico-Stad met het wonderbaarlijke portret van Guadalupe, gedrukt op Juan Diego's tilma (mantel) die naar verluidt ca. 500 jaar zonder schade, is de meest bezochte katholieke site ter wereld. Sinds het midden van de achttiende eeuw, toen Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe werd uitgeroepen tot de officiële patrones van Nieuw-Spanje en haar officiële feestdag werd ingesteld, is ze het onderwerp geweest van talrijke goedkeuringen door verschillende pausen. Ze werd gekroond op haar feestdag in 1895 en werd uitgeroepen tot patrones van Latijns-Amerika in 1910 en van de Filippijnen in 1935. In 1966 kreeg ze een symbolische gouden roos van paus Paulus VI en in 2013 van paus Franciscus. Paus Johannes Paulus II heiligde Juan Diego in 2002 heilig en verklaarde Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe Patrones van de Amerika's ("Onze Lieve Vrouw van Guadalupe").

PROBLEMEN / UITDAGINGEN

Sinds het begin van de devotie van de Maagd van Guadalupe is er een controverse geweest tussen aparicionistas en antiaparicionistas, zoals hierboven beschreven. De eerstgenoemden geloven stellig in de wonderbaarlijke verschijningen van Guadalupe op de Tepeyac-heuvel in 1531. De laatstgenoemden beweren dat haar nieuwe afbeelding in opdracht van de inheemse kunstenaar Marcos Cipac de Aquino is gemaakt, die haar schilderde volgens traditionele afbeeldingen van Onze-Lieve-Vrouw van de Onbevlekte Ontvangenis, waaronder Mexico's veroveraar Hernán Cortés banner. In deze laatste visie, haar persona en toewijding werden gebouwd met het oog op kerstening tijdens de koloniale tijd. Later diende ze als een verenigende kracht voor de multi-etnische Mexicaanse natie en de versterking van gevoelens van patriottisme. Bovendien stuiten de hedendaagse transformaties en toe-eigeningen van haar imago, voornamelijk door Amerikaanse Chicanx-groepen, om politieke, sociale of feministische ideeën over te brengen, vaak op grote controverse en de afwijzing van de kerk en traditionele katholieken. Een ontwikkeling van de afgelopen twintig jaar is de concurrentie tussen Guadalupe en onofficiële heiligen, met name La Santa Muerte, [afbeelding rechts] wiens aanhang enorm toeneemt. Veel toegewijden voelen zich in de steek gelaten door en wantrouwen officiële kerk- en staatsinstellingen, en bidden liever tot machtige heilige figuren die hen niet veroordelen en geen tussenpersonen nodig hebben, zoals La Santa Muerte (zie Oleszkiewicz-Peralba 2015:103-35).

AFBEELDINGEN

Afbeelding #1: Onze Lieve Vrouw van Guadalupe, Villuercas, Spanje (uit de archieven van wijlen Antonio D. Portago).
Afbeelding #2: Immaculata Tota Pulchra, Italië, 8th Eeuw.
Afbeelding #3: Maagd van Guadalupe, Basiliek van Guadalupe, Mexico-stad.
Afbeelding #4: Maagd van Guadalupe met de kleuren van de Mexicaanse vlag. Foto door auteur.
Afbeelding #5: Straataltaar van Guadalupe. El Paso-straat, San Antonio, Texas. Foto door auteur.
Afbeelding #6: Santa Muerte als Onze Lieve Vrouw van Guadalupe. Omslag, La biblia de la santa muerte.

REFERENTIES

Tenzij anders aangegeven, wordt het materiaal in dit profiel getekend The Black Madonna in Latijns-Amerika en Europa: traditie en transformatie (Universiteit van New Mexico Press 2007, 2009 en 2011). Alle vertalingen in deze tekst zijn van de auteur.

Cuadriello, Jaime, comp. nd Artes de Mexico 29: Visioenen van Guadalupe. Santa Ana, CA: Bowers Museum voor culturele kunst.

Cuadriello, Jaime. en "Mirada apocalíptica: Visiones en Patmos Tenochtitlan, La Mujer Aguila." Cuadriello 10-23.

“Fox empezó la jornada en la Basílica.” 2000. Diario de Yucatán, 2 december, 7 februari 2003. Betreden via: http://www.yucatan.com.mx/especiales/tomadeposesion/02120008.asp op 5 april 2022.

“Guadalupanas.” 2022. Kerk van het Onbevlekt Hart van Maria, 6 april. Toegankelijk vanaf http://ihmsatx.org/guadalupana-society.html op 5 april 2022.

Gruzinski, Serge. La guerra de las imágenes: De Cristóbal Colón een "Blade Runner" (1492-2019). 1994. Mexico-Stad: Fondo de Cultura Económica, 1995.

Herrera-Sobek, Maria. 1990. De Mexicaanse Corrido. Bloomington: Indiana University Press.

De Heilige bijbel. en King James-versie. Cleveland en New York: The World Publishing Company.

La Biblia de la Santa Muerte. en Mexico: Ediciones SM

Lafaye, Jacques. Quetzalcóatl en Guadalupe: de vorming van het Mexicaanse nationale bewustzijn, 1531-1813. 1974. Vertaald door. Benjamin Keen. Chicago en Londen: University of Chicago Press, 1976.

Maza, Francisco de la. El gaudalupanismo mexicano. 1981 [1953]. Mexico-Stad: Fondo de Cultura Económica.

Nebel, Richard. 1996 [1995] Santa Maria Tonantzin Virgen de Guadalupe. Vertaald door Carlos Warnholtz Busillos. Mexico-Stad: Fondo de Cultura Económica, 1996.

Nebrija, Antonio de. 1926. Gramática de la lengua castellana (Salamanca, 1492): Muestra de la istoria de las antiguedades de España, reglas de orthographia en la lengua castellana. Bewerkt door Ig. González-Llubera. Londen en New York: H. Milford en Oxford University Press.

O'Gorman, Edmundo. 1991. Destierro de sombras: Luz en el origen de la imagen y culto de Nuestra Señora de Guadalupe del Tepeyac. Mexico-Stad: Universidad Nacional Autónoma de México.

Oleszkiewicz-Peralba, Małgorzata. 2018 [2015]. Felle vrouwelijke godheden van Eurazië en Latijns-Amerika: Baba Yaga, Kali, Pombagira en Santa Muerte. Palgrave Macmillan: New York, NY.

Olimón Nolasco, Manuel. 2002. "Interview." Gazeta Wyborcza. 27-28 juli.

Orkult, april. 2012. "Wereld meest bezochte heilige plaatsen." Reizen en vrije tijd, 4 januari. Betreden via travelandleisure.com op 6 april 2022.

"Onze Lieve Vrouw van Guadalupe patroonheilige van Mexico." Encyclopedie Britannica. Betreden via britannica.com op 4 april 2022.

Palacios, Isidro Juan. 1994. Apariciones de la Virgen: Leyenda en realidad del misterio mariano. Madrid: Ediciones Temas de Hoy.

Quispel, Gilles. 1979. Het geheime boek Openbaring. New York: McGraw-Hill,.

Sahagún, Fray Bernardino de. Florentijnse Codex: Algemene geschiedenis van de dingen van Nieuw-Spanje. Vertaald door Charles E. Dibble en Arthur JO Anderson. Santa Fe, NM: School voor Amerikaans Onderzoek; Salt Lake City: Universiteit van Utah, boek 1, 1950; boek 2, 1951 (tweede editie, 1981); boeken 4 en 5, 1957 (tweede editie, 1979); boek 6, 1969 (tweede editie, 1976).

Quispel, Gilles. 1956. Historia general de las cosas de Nueva España. 4 delen. 1938. Uitgave. Angel María Garibay K. Mexico-Stad: Porrúa.

"Sociedades Guadalupanas." 2022. TSHA Texas State Historical Association. Betreden via tshaonline.org op 6 april 2022.

Soustelle, Jacques. 1959. Pensamiento cosmológico de los antiguos mexicanos. Parijs: Librería Hermann y Cia. Redacteuren.

Tlapoyawa, Kurly. 2000. "De mythe van La Virgen de Guadalupe." toegankelijk vanaf http://www.mexica.org/Lavirgin.html op 24 februari 2003.

"Waar komt de naam Guadalupe vandaan?" 2000. De Azteekse Maagd. Sausalito, CA: Trans-Hyperborean Institute of Science. Betreden via http://www.aztecvirgin.com/guadalupe.html op 3 maart 2003.

Torre Villar, Ernesnto de la en Ramiro Navarro de Anda, composities. en red. 1982. Testimonios históricos guadalupanos. Mexico-Stad: Fondo de Cultura Económica.

Zahoor, A. 1997 [1992]. Namen van Arabische oorsprong in Spanje, Portugal en Amerika. Betreden via http:cyberistan.org/islamic/places2.html op 15 maart 2003.

 

 

 

 

Delen