Lamont Lindstrom

John Frum Movement

JOHN FRUM MOVEMENT TIMELINE

1940 (November): Onye nnọchi anya British District James Nicol mere nyocha banyere izu ohi nke ewu iji zụọ ndị mmadụ gbakọtara na Green Point (ndịda ọdịda anyanwụ Tanna) bụ ndị na-ezute na ịgba egwu John Frum. Nke a bụ ndekọ nchịkwa izizi nke aha John Frum.

1941 (May 11): Naanị ole na ole Presbyterian Mission tụgharịrị gara ọrụ Sọnde; ọtụtụ ndị Katọlik na ndị Seventh-day Adventist gbachikwara chọọchị ha.

1941 (June 1): Nkwado ndị uwe ojii sitere na Port Vila jidere ndị isi John Frum a na-enyo enyo gụnyere Jack Kahu, Karua na Manehevi, n'etiti ndị ọzọ.

1941 (July): Ụmụ ime mmụọ nke John Frum (Isaac Wan, Jacob, na Last Wan) pụtara nye ụmụaka obodo Ipikel (na Sulfur Bay).

1941-1956: Ndị ọchịchị Condominium gara n'ihu ijide, chụpụ na Tanna, na/ma ọ bụ nga ndị isi John Frum; Ndị ọchịchị na-achị achị gbanwere ụzọ na 1956 ka ha ghara ilekọta mmegharị ahụ anya dị ka onye nbibi.

1942 (March): Ndị agha America rutere na Port Vila ma guzobe ebe ndị agha na gburugburu Efate Island, gụnyere ọdụ ụgbọ elu. Ọtụtụ ndị Tannese, gụnyere ndị na-akwado John Frum, sonyeere ndị agha ala US.

1943 (October): Ndị otu Hebrides Defence Force so ndị ọrụ agha US bịarutere Tanna ijide Green Hill John Frum onye ndu Neloiag na ọtụtụ ndị na-eso ụzọ ya na-ekpochapụ ọdụ ụgbọ elu.

1944 (December): James Nicol nwụrụ n'ihe mberede ụgbọ ala; Ndị na-akwado John Frum enweghị ihe ijuanya.1957 (Jenụwarị): A tọhapụrụ ndị isi ngagharị Nakomaha na Thomas Nampas n'ụlọnga wee laghachi n'ụlọ na Sulfur Bay.

1957 (February 15): Nakomaha na Nampas welitere "ọkọlọtọ America" ​​(nke doro anya na ọkọlọtọ ịdọ aka ná ntị na-acha uhie uhie na-ekpochapụ mmanụ ọkụ n'oge Agha) iji mee ememe mmeri John Frum. Febụwarị 15 ghọrọ ezumike kwa afọ nke Movement nke ndị nkwado na-ebuli ọkọlọtọ America n'ezie.

1970s: Ndị na-akwado John Frum na-etinye aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na-akwadokarị ndị otu "Moderate" (French na-akwado) ka New Hebrides kwagara nnwere onwe na 1980.1998: A họpụtara Song Keasipai nke John Frum Party na National Parliament.

2000: (Amụma) Fred Nase guzobere Unity Movement, na-adọta ma Ndị Kraịst na ndị na-eso John Frum. Nzukọ ahụ nke dị na Sulfur Bay kewara ụzọ atọ: Fred Nase's, Isaac Wan's (onye kwagara nso na Lamakara Village), na ndị fọdụrụ n'ime obodo Ipikel.

2000s: Sulfur Bay (na Friday n'abalị John Frum dance) gara n'ihu na-adọta mmasị site na mba ndị njem nlegharị anya, ndị ọnụ ọgụgụ ha abawanyela nke ukwuu.

FOUNTER / GROUP HISTORY

Ọchịchị nke àgwàetiti Pacific, dị ka n'ebe ndị ọzọ, kpalitere ọtụtụ mmegharị ahụ. John Frum Movement nke Tanna Island na New Hebrides (Vanuatu taa), bụ nke bilitere na ngwụcha 1930s, bụ otu n'ime ihe ndị a ma ama na ịga nke ọma na mmegharị ndị a. Ọ na-atachi obi taa institutionalized dị ka chọọchị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ọzọ. John Frum, ma ọ dịkarịa ala taa, bụ mmụọ nke na-egosi ndị na-eso ụzọ ya, mgbe mgbe na nrọ ha, ịkụziri ha ka ha si ebi ndụ nke ọma na, mgbe ụfọdụ, ịkọ ihe ndị ga-eme n'ọdịnihu. Nzukọ ime mmụọ n'àgwàetiti ahụ ka bụ ihe a na-ahụkarị ka ndị nna ochie na-apụta n'ihu ụmụ ha, ma ọ bụ ka ndị mmadụ na-amaba n'ime mmụọ na-abụghị mmadụ bụ́ ndị bi n'ebe dị nsọ na ọdịdị àgwàetiti ndị ọzọ. Kemgbe 1930s, John Frum Movement abụrụla otu n'ime òtù okpukperechi na ndọrọ ndọrọ ọchịchị kachasị ike nke Tanna.

Ndị agwaetiti na-arụ ụka na John Frum n'onwe ya tọrọ ntọala ya. Ọtụtụ akụkọ na-ekesa banyere ọbịbịa ya na njedebe 1930s. Ụfọdụ na-ekwu na ọ bụ mmadụ, na-asụ asụsụ obodo ahụ n’olu dị elu, na-eyikwa uwe ndị Europe. Ndị pilgrim zutere ya ebe mbụ ọ pụtara na Green Point (na 1940 ma eleghị anya na mbụ) na-azọrọ na ha makwara ya aka. Ndị ọzọ na-ekwusi ike na ọ bụ mgbe nile mmụọ, ma ọ bụ maliteghachila ọdịdị ime mmụọ. Otú ọ dị, ndị ọchịchị na-achị n’oge ahụ chere na ndị aghụghọ na-aghọ aghụghọ na-eji ejiji iji ghọgbuo ndị agbata obi ha, ikekwe dị ka ụzọ ha si adọta ndị enyi nwanyị. Onye nnọchi anya mpaghara Nicol na ndị nọchiri ya nọgidere na-ejide, chụpụ na Tanna, na ndị a na-enyo enyo n'ụlọ mkpọrọ ruo na 1956. Ndị agha US n'oge Agha Ụwa nke Abụọ nyochara ma John Frum nwere ike ịbụ onye nledo Japan bịara Tanna iji kpalite nsogbu (Guiart 1956).

Okwu John Frum gbasara ngwa ngwa gburugburu Tanna, ọ bụ ezie na onye na-elekọta colonial Nicol achọpụtaghị ọdịdị ya ruo na November 1940. Ndị isi Green Point zigara ndị ozi (ma ọ bụ "ụdọ") n'okporo ụzọ agwaetiti ahụ iji gbasaa ozi ahụ, ndị mmadụ sikwa n'akụkụ nile gbadara njem njem njem. izute John. Ha kpochapụrụ nnukwu ebe ịgba egwu dị na obodo Iamwatakarek ma wuo ụlọ gburugburu nke John zuru ike (ma ọ bụ zoo). Ndị acolytes ọhụrụ ya kwụ n'ahịrị n'abalị ka ha maa aka ya ma hụ anụ ahụ ya. Otú ọ dị, mgbe ụfọdụ, mgbe otu onye ruru eru, ọ na-akpọnwụ.

Aha “John Frum” (mgbe ụfọdụ Jon Frum, ma ọ bụ John Frumm) ka bụ ihe omimi. Ọnụ ọgụgụ ahụ kọwara onwe ya dị ka nke a, ndị na-akọwa nkọwa na-atụpụtakwa ọtụtụ ebe enwere ike isi nweta aha ahụ. Ikekwe na mbụ nke a bụ John "Broom," onye ga-ekpochapụ ikike Britain na French site na Tanna. Ma ọ bụ, ọ nwere ike ịbụ John "Si America"? Urmun, n'asụsụ a na-asụ na gburugburu Green Point, pụtara "onye na-ajụ mmụọ" ma eleghị anya enwere njikọ nke semantic na Frum.

Ọrụ John Frum gbanwere na 1941 site na obodo Green Point dịpụrụ adịpụ nke dị na ndịda ọdịda anyanwụ Tanna ruo obodo Ipikel na Sulfur Bay, mgbe "ụmụ" mmụọ atọ nke John Frum pụtara nye ọtụtụ ụmụaka (Guiart 1956: 151-221). Ihe na-ewute ndị Green Point iwe, ụmụ nwoke na-eto eto nwere oke ọchịchọ (gụnyere Nakomaha, Nampas, na Joshua) kwuru n'oge na-adịghị anya njikọ kacha mma na John Frum. Sulfur Bay abụrụla isi “isi ụlọ ọrụ” Movement, n'agbanyeghị na otu John Frum na-asọ mpi na-aga n'ihu na-arụ ọrụ. Ọtụtụ ndị Island na 1940s kwadoro mmegharị ahụ, na-ahapụ njikọ nke ndị Kraịst. Na May 11, 1941, ọ bụ nanị mmadụ ole na ole nke mmadụ 3,000-ụfọdụ ndị a tọghatara gara ozi Sunday. Otú ọ dị, ndị ozi ahụ ji nwayọọ nwayọọ wughachi ọgbakọ ha na, na 1950s, e kewara ndị Tanna na John Frum na-akwado John Frum, Ndị Kraịst gbakere, na ezinụlọ na-azọrọ na ha na-agbaso mmekọrịta ọdịnala na ndị nna ochie na ndị mmụọ ndị ọzọ.

Ndị agha US weghaara New Hebrides site na Machị 1942 ruo etiti 1946, ọtụtụ ụmụ nwoke na ndị ntorobịa nọ n'agwaetiti sonyeere Native Labour Corps, bugara ọrụ na nrụnye Efate Island (Lindstrom 1989). Ndị ọnụ na-ekwuchitere John Frum, o yiri ka, ebuola amụma enyemaka America n'ọdịnihu na 1941, ndị Islanders wee tụọ anya ọrụ a (Rice 1974: 176). Ndị isi ngagharị wee gbaziri ihe ndị agha na omume dị iche iche, na-etinye ihe ndị a n'ime echiche John Frum na liturgy. Ndị a gụnyere ụlọ arụsị ndị e ji ndị agha e sere uhie chọọ mma, ụgbọ elu, obe (sitere n’ụgbọ ala ambulance ndị agha), na mkpado nkịta ihe atụ, yana ọkọlọtọ America, uwe ndị agha, antennae redio, na ìgwè ndị na-eji égbè ndị ogologo achara mee njem. [Foto dị n'aka nri] Ndị otu egwuregwu na-ese USA n'obi efu ha. Na mgbakwunye na mmemme Febụwarị 15 nke afọ, ndị isi Sulfur Bay kwupụtakwara Fraịde ka ọ bụrụ ụbọchị izu ike nke John Frum. Fridaybọchị Fraịde ọ bụla “otu” ndị na-akwado obodo nta dị n'ofe Tanna abanyela na Bay ka ha bụrụ abụ John Frum na ịgba egwu n'abalị, ọ bụ ezie na ntinye ụbọchị izu ike nke Fraịde jụrụ, na 2000, mgbe nzukọ Sulfur Bay kewara ụzọ atọ.

Ka ndị Hebrides ọhụrụ kwagara Vanuatu nọọrọ onwe ha na 1980, asọmpi ndọrọ ndọrọ ọchịchị mụbara n'ofe agwaetiti, gụnyere na Tanna. N'afọ ndị a, esemokwu n'ihi ugwu mgbawa nke Iasur-nke dị nnọọ n'ebe ọwụwa anyanwụ nke Sulfur Bay-kakwara njọ ka òtù ndị dị n'àgwàetiti na-alụ ọgụ maka ego nke ọnụ ọgụgụ na-arịwanye elu nke ndị njem nleta na-akwụ ụgwọ iji rịgoro n'akụkụ Caldera. Ndị France zụlitere ndị na-akwado John Frum Movement, ọtụtụ n'ime ha tozuru oke maka otu ndị France na-akwado. Ndị isi Sulfur Bay haziri pati John Frum nke ha bụ ndị gbara aka na ntuliaka mba. Ndị nkwado họpụtara John Frum onye otu nzuko omeiwu na 1998 wee họpụta ọtụtụ ndị ọzọ kemgbe. Ndị na-eso John Frum na 1980 sonyeere mgbalị ndị na-ekewapụ onwe ha iji wepụ Tanna na Vanuatu nwere onwe ọhụrụ, nnupụisi nke ndị agha gọọmenti kwụsịrị (Bonnemaison 1994: 276-301).

Òtù ahụ nọgidere bụrụ òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị kasị dị irè nke Tanna ruo 2000. Fred Nase, bụ onye rụrụ ọrụ ruo afọ ụfọdụ na ụgbọ mmiri ndị Korea, laghachiri n'ụlọ wee malite ibu amụma (Tabani 2008: 179-210). Isi ihe Nase na-akpakọrịta na mmụọ bụ kpakpando ụtụtụ. Ọ gwara ndị otu okpukpere chi ka ha gbakọta ọnụ na otu Unity Movement. Afọ otu puku afọ ahụ emeela ka ụjọ jide ọtụtụ ndị. Otu n’ime ọtụtụ amụma nke Onye-amụma Fred bụ na Ọdọ Mmiri Siui nke dị n’ala ala mgbawa ugwu ga-apụ n’anya. Ọnwa ole na ole ka e mesịrị, n'oge oké mmiri ozuzo, ọdọ mmiri ahụ tojuru ntụ ntụ mgbawa nke nọworo na-egbochi ya ruo ọtụtụ narị afọ, o wee banye na Pacific. Ndị mmadụ kacha masị ha. Fred dọtara ọtụtụ ndị na-akwado Christian John Frum bụ ndị soro ya wuo Jerusalem Ọhụrụ, obodo ọhụrụ dị n'akụkụ ugwu ọwụwa anyanwụ nke ugwu mgbawa. Ndị pastọ Ndị Kraịst na ndị amụma John Frum, nwere iwe n'ihi ọnwụ nke ìgwè atụrụ ha, rịọrọ maka enyemaka gọọmentị na ndị agha steeti gbara New Jerusalem ọkụ na 2003. Fred laghachiri n'ebe ọhụrụ siri ike na Port Resolution ebe o lekwasịrị anya n'ịgwọ ndị degara foto ha ozi na ya. ekwentị mkpanaaka na ebe, mgbe afọ ụfọdụ gasịrị, ọ nwụrụ. The rump John Frum Movement na Sulfur na 2000 kewakwara, ya na onye ndu ọgbọ nke atọ Isaac Wan na-akwaga ndị na-eso ụzọ ya gaa n'obodo ọhụrụ, Lamakara, nke dị na ndịda (Tabani 2008: 223). Ndị na-eso ụzọ ndị ọzọ nọgidere na Sulfur Bay, kwesị ntụkwasị obi nye ndị ndu ngagharị.

N'agbanyeghị esemokwu dị n'ime ime ndị a, mmegharị ahụ ka na-arụsi ọrụ ike dị ka chọọchị agwaetiti na otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ebe ọ bụ na 2000, ọnụ ọgụgụ na-arịwanye elu nke ndị njem nleta na-eleta Tanna, ọtụtụ na-enweta ọkụ ọkụ nke Iasur, ụdị cinder cone nke stromboli nke na-agbapụ ash na bọmbụ na mbara igwe ọ bụla nkeji ise ma ọ bụ iri ma ọ bụ karịa (Lindstrom 2015). Nzukọ dị na Sulfur Bay adọtala mmasị njem nlegharị anya kemgbe 1950 (ndị ọbịa na-abịa site na ụgbọ mmiri na taa bụ isi site na ikuku). Ọtụtụ na-aga n'ihu na-eleta Ipikel, ọkachasị na Fraịde, ha na-enye ndị mmadụ bi ebe ahụ na ebe ndị ọzọ ego ha ga-enweta bara uru.

ỤLỌDỤ / EKWERE

Akụkọ John Frum ebipụtara nke ndị nchịkwa na ndị mgbasa ozi-ọma pụtara nke mbụ na 1949 (O'Reilly 1949; Rentoul 1949). John Frum pụtara n'oge na-adịghị anya mgbe ndị ọkà mmụta banyere mmadụ, ndị nta akụkọ, na ndị ọzọ, gbaziri okwu ahụ bụ "òtù nzuzo ibu" iji kpọọ mmegharị mmekọrịta ọha na eze Pacific, n'agbanyeghị ọdịiche ha na nhazi na ebumnuche (Lindstrom 1993). Okpukpe ibu ibu, nke e chere na, bụ mmegharị nke ndị mmadụ tụgharịrị n'ememe ọdịnala, ma ọ bụ chepụta ihe ọhụrụ, iji kpalie ndị nna nna ha, ndị agha US, ma ọ bụ ndị agha ndị ọzọ dị ike iji mee ka ha nwee ngwongwo na ego ndị Western mepụtara na (n'ọnọdụ ụfọdụ). ) ime ka ha nwere onwe ha pụọ ​​​​n'ọchịchị ọjọọ nke colonial. Ọtụtụ ndị na-akọwa n'akpachapụghị anya kewapụrụ John Frum Movement dị ka òtù nzuzo ọzọ nke Melanesia, ọ bụ ezie na ọkà mmụta gbasara mmadụ bụ Jean Guiart, bụ onye buru ụzọ mụọ nke ọma na Movement (1956), jụrụ okwu ahụ na-ahọrọ kama ịkpọ John Frum otu òtù "neo-pagan" (lee anya. Gregory na Gregory 1984).

Akụkọ òtù nzuzo ibu masịrị ndị na-ege ntị n'Ebe Ọdịda Anyanwụ ka ha na-aga n'ihu na-eme ya taa. Akụkọ nke ndị Pacific Island ndị aghụghọ bụ́ ndị chọsiri ike inweta ihe onwunwe anyị na teknụzụ na-egosi ihe mere anyị onwe anyị ji kwesị ịhụ ihe anyị n'anya. Ọtụtụ ndị na-akwado John Frum abanyela n'òtù ndị ọrụ n'oge Agha Pacific ma hụ ma na-enwekarị mmasị na ngwá agha, na ha na-atụfu ohere ịnweta ngwa ahịa ndị a mgbe agha ahụ biri. John Frum kwere nkwa inye ndị na-eso ụzọ ya ego ọhụrụ, mana nke a bụ iji hụ na ọpụpụ nke ndị ahịa Europe, ndị ozi ala ọzọ, na ndị nchịkwa na Tanna. Mgbe mbụ ọ pụtara na Green Point, John Frum buru amụma na: 1) Tanna ga-adaba ma jikọọ na Aneityum na Erromango Islands agbata obi; 2) onye ọ bụla ga-abụ nwata na ọrịa ga-apụ n'anya; 3) ọ dịghị onye chọrọ ọrụ ọzọ ka ọ ga-enye ego ọhụrụ; 4) Ndị ozi ala ọzọ nke Europe, ndị ahịa, na ndị ọchịchị tinyere ndị si n’agwaetiti ndị ọzọ ga-ahapụ Tanna; na 5) ndị mmadụ ga-atụfu ego ha na colonial, na ịtụte kastom agwaetiti (kava oriri, ịgba egwú, na otu nwanyị) (O'Reilly 1949: 194-95).

Otú ọ dị, ndị na-ekiri ihe na-eme n'èzí na-ahọrọkarị ilekwasị anya n'ihe ndị na-ebu ibu nke òtù ahụ, nkwa ihe onwunwe nke John Frum, n'agbanyeghị na ndị na-akwado ya nwere mmasị karị n'ọdịnihu na-enweghị ọrịa, ọnwụ, na ndị na-eme ihe ike, na n'imeghachi omume omenala nke ndị ozi ala ọzọ nke Ndị Kraịst gbochiri. David Attenborough, onye ọbịa mbụ, rutere n'àgwàetiti ahụ na 1959 iji chọọ "òtù nzuzo ibu dị omimi." Ọ bịarutere, ya na ndị ọrụ ihe nkiri na-adọkpụ. BBC na 1960 gbasatara “Cargo Cult” dị ka ihe mere na Attenborough Ndị bi na Paradaịs usoro ihe onyonyo, nke gosikwara na akwụkwọ na-eso ya (Attenborough 1960). Attenborough gbara John Frum onye ndu Nampas ajụjụ ọnụ, na-amanye ya ka ọ kpughee ihe ndị mmadụ na-achọsi ike. Ọ nwere ike ịbụ friji? Ụgbọ ala? Ụgbọ elu? Nampas, na-ele mgbagwoju anya, jụrụ ihe Attenborough chọrọ.

Ndị na-akwado John Frum (dị ka ndị na-etinye aka na mmegharị n'ebe ndị ọzọ na Melanesia) ghọtara n'oge na-adịghị anya mmetụta ọjọọ "ebuga òtù nzuzo". Ha na-agọnahụ na ha bụ ndị òtù nzuzo ibu (Tabani 2014: 57). Ka ọ na-erule afọ 1970, ndị isi na ndị na-eso ụzọ na-arụ ụka na John Frum abịarutela iji hụ na mmepe akụ na ụba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na-ekwughachi ndị ọchịchị colonial bụ ndị kwusara mkpa ọ dị imeziwanye usoro ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke akụ na ụba. Ka ọ na-erule n'afọ ndị 1980, ma ka taa, ndị na-eso ụzọ rụrụ ụka na John Frum pụtara ịzọpụta kastom (omume àgwàetiti ọdịnala nke ịṅụ mmanya kava, ịgba egwú, mgbanwe alụmdi na nwunye, na nkwanye ùgwù maka mmụọ ndị nna ochie) nke Presbyterian na ndị ozi ala ọzọ Ndị Kraịst ndị ọzọ kwụsịrị kemgbe 1910, ma ọ bụ karịa. . Nzọrọ ha nwere ike ịbụ eziokwu dịka òtù ahụ gbara Ndị Kraịst otu oge ume ịlaghachi n'ala nke ha (ọtụtụ ndị kwagara n'obodo nta ndị dị n'ụsọ oké osimiri), ọzọ ịkụ na ịṅụ kava, iji mee ememe ezinụlọ na mgbanwe kava na ezi na abalị nile. ịgba egwu, na n'ụzọ ọzọ iji tụlere omenala agwaetiti. Ntụleghachi a dị mma nke kastom mere n'ime oge tupu nnwere onwe mgbe ndị isi ndọrọ ndọrọ ọchịchị kwadoro omenala agwaetiti dị ka ntọala dị mkpa maka ịdị n'otu mba n'ọdịnihu.

Ndị na-akwado John Frum tụrụ anya na mgbanwe mmekọrịta ọha na eze ga-emecha ka mma ndụ agwaetiti. Ahụmahụ oge agha mere ka America sie ike dị ka ike mgbanwe (yana foil na-emegide ọchịchị colonial bara uru). Ndị Island na ndị America bụ ụmụnne, ugbu a jikọtara nke ọma ekele John Frum. Ụgbọ elu America, ụgbọ mmiri, ụgbọ mmiri okpuru mmiri nwere ike ịlaghachi n'àgwàetiti ahụ otu ụbọchị, ma ọ bụ ikekwe ndị agha America zoro n'ime ugwu mgbawa. Movement Americophilia nọgidere ruo na njedebe nke narị afọ nke iri abụọ mgbe njikọ ka mma na usoro nkwurịta okwu zuru ụwa ọnụ, na mwakpo America na Iraq na Afghanistan mebiri aha USA.

Ihe dị ka afọ iri asatọ gafere ọbịbịa John Frum, ọtụtụ ndị na-akwado ya anaghị atụ anya na ụgbọ elu ibu ga-ada, ma ọ bụ ụgbọ mmiri ga-abata. Kama, ha na-eme ememe amụma ziri ezi nke John Frum banyere mgbanwe Tanna na-aga n'ihu site na ọdụ ụgbọ mmiri gaa n'agwaetiti mara mma nke omenala ya na ọdịdị ala ya taa na-adọta ọnụ ọgụgụ na-arịwanye elu nke ndị njem nlegharị anya mba ụwa. Ọtụtụ ndị Kraịst gbakere n'otu aka ahụ na-anabatakwa ọrụ dị mkpa John Frum na-eweghachi na ichekwa agwaetiti kastom.

RITUALS / PRACTICES

Ndị amụma John Frum na ndị ndu oge mbụ gbaziri emume na okpukperechi site n'aka Ndị Kraịst, ndị agha America, na isi mmalite ọdịnala. Ememe John Frum nke isi (na Ipikel na ugbua kwa obodo Lamakara) na-eme n'ehihie Fraịde ka ndị mmadụ na-ezukọ ịnata amụma John Frum. Ndị ikom na-akwado ma na-erikọ ọnụ ọnụ, na John Frum “otu” na-abụ abụ ma na-agba egwu ruo mgbe chi bọrọ. emume dị mkpa na-ewerekwa ọnọdụ n'abalị iri na ise n'ọnwa Febụwarị ọ bụla, gụnyere ịwelite ọkọlọtọ, ekpere, ịmegharị ndị otu egwuregwu, na ikwu okwu. N'ime afọ ndị gafeworonụ, ndị na-eme ngagharị iwe ewepụtala usoro iji rịọ maka enyemaka John Frum n'ịgwọ ọrịa, ịchọta ihe furu efu, na igbu ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-ama.

Ememe Ndị Kraịst nyere ndebiri mbụ maka emume John Frum. Ndị isi Sulfur Bay chepụtara ekpere otu n'ihu obe na-acha uhie uhie, ndị na-arịọ arịrịọ na-enye John okooko osisi na ndị mmụọ ndị ọzọ. [Foto dị n'aka nri] Ha gbaziri usoro ezumike okpukpe na Fraịde dị ka ụbọchị izu ike nke Jọn, yana Febụwarị 15 bụ emume ekeresimesi kwa afọ. Ụlọ "ụka" dị iche iche nke John Frum abịawo ma gafee ọtụtụ afọ. Ndị na-egwu egwu, nke John Frum sitere n'ike mmụọ nsọ, ewepụtala narị narị ukwe ngagharị n'ụdị metụtara ụdị “string band” Vanuatu. Ndị na-akwado "otu" dị iche iche nke Sulfur Bay na-ezukọ kwa Fraịde ka ha bụrụ abụ John Frum na ịgba egwu ruo ụtụtụ Satọde.

emume John Frum gbaziri ihe na omume ndị agha US. Ememe kwa afọ na Febụwarị 15 nke ọma gụnyere ndị otu egwuregwu nke gụnyere ndị nwoke na ụmụ nwoke na-ebu egbe achara, ebe USA ka akara uhie n'igbe ha efu. Ndị isi ngagharị ewepụtala uwe ndị agha ọ bụla ha nwere ike iji. [Foto dị n'aka nri] Ma, opekata mpe ruo n'oge na-adịbeghị anya, ndị na-akwado ebulila ọkọlọtọ America na ọkọlọtọ ndị ọzọ n'obere ọkọlọtọ obodo. Ememme Fraịde na Febụwarị 15 kwa izu adọtala ọtụtụ ndị ọbịa na ndị njem nlegharị anya.

NKWUKWU / LEADERSHIP

Ndị isi ọgbọ nke anọ na-edu ọgbakọ John Frum bụ isi (na Ipikel na ugbu a kwa obodo Lamakara). John Frum bụ otu n'ime ọnụ ọgụgụ dị nta nke mmegharị mmekọrịta mmadụ na Melanesia nke jisiri ike guzobe onwe ya, dị ka ụka na otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị, yabụ dịrị ndụ ruo ọtụtụ ọgbọ, n'ihe banyere John Frum ihe karịrị afọ iri asatọ.

Ọ bụ ezie na ụmụ nwoke kemgbe 1940 jere ozi dị ka ndị isi amụma John Frum bụ ndị na-achịkwa ohere ịnweta mmụọ ya, ọ bụ ezie na ikike na Tanna na-agbasakarị, dabere na ihe gbara ya gburugburu na okwu ụfọdụ. Mgbe Sulfur Bay rapaara John Frum pụọ na ndị amụma Green Point mbụ na 1941, ndị isi weghaara Nakomaha, Nampas, na ọtụtụ ndị ọzọ, ebe Nakomaha na Nampas na-adọta mmasị ndị ọzọ. Ha abụọ mere agadi n'afọ ndị 1970 mgbe Mwelis, Poita, na Joshua weghaara ọrụ. Ka ndị a na-agabiga, Isaac Wan pụtara dị ka onye isi-amụma John Frum, ruo mgbe onye amụma Fred gbara aka na ngwụcha 1990s. Isaac Wan nwụrụ na Nọvemba 7, 2021 ma ụmụ ya ndị nwoke nọchiri anya ya.

Sulfur Bay kemgbe ọtụtụ afọ kwuru na ha nwere "otu iri abụọ na isii" nke ndị na-akwado gbasasịrị n'agwaetiti ahụ, na otu ọ bụla amatala ndị okenye dị iche iche dị ka ndị nkwuchite ọnụ ya na onye isi obodo John Frum. Ụmụ nwoke n'agwaetiti, bụ ndị ejirila mmekọrịta ha na ndị mmụọ agwaetiti niile na-akpakọrịta, na-achịkwakwa azụmahịa John Frum. Ruo ọtụtụ iri afọ, Otú ọ dị, Lispet (Elizabeth), otu n'ime ụmụ nwanyị Nampas na Sulfur Bay, nọgidere na-enwe ọwa nke ya na John Frum. Ọ ga-akpọtụrụ ya ka ọ gwọọ ọrịa, ma ọ bụ dozie nsogbu nke ndị nyere ya okooko osisi na ntakịrị ego. O nwekwara ike ịsụ asụsụ mmụọ nke naanị Jọn na-aghọta. Ihe a ma ama ya kpasuru ndị nwoke amụma John Frum iwe.

Foto

Foto #1: Ndị na-akwado John Frum na-ebuli ọkọlọtọ America, February 15 1979 (Foto sitere na Lamont Lindstrom).
Onyonyo #2: Ndị na-eso John Frum nwere ifuru na-ekpe ekpere n'ihu obe na-acha uhie uhie, Febụwarị 15, 1979 (Foto sitere na Lamont Lindstrom).
Onyonyo #3: Ngagharị ndị isi John Frum, Febụwarị 15, 1979 (Foto sitere na Lamont Lindstrom).

References

Attenborough, David. 1960.   Ndị bi na Paradaịs. New York: Harper na Ụmụnna.

Bonnemaison, Joël. 1994.  Osisi na ụgbọ mmiri: akụkọ ihe mere eme na ethnogeography nke Tanna. Honolulu: University of Hawai'i Press.

Gregory, Robert J. na Janet E. Gregory. 1984. "John Frum: Atụmatụ ụmụ amaala nke mmeghachi omume maka ọchịchị ozi na usoro colonial." Nnyocha Pacific 7: 68-90.

Guiart, Jean. 1956.  Un siècle et demi de contacts culturels à Tanna (Nouvelles-Hébrides).  Publications de la Société des Océanistes no. 5. Paris: Musée de l'Homme.

Lindstrom, Lamont. 2015. "Ihe nketa omenala, ndọrọ ndọrọ ọchịchị na njem nlegharị anya na Tanna, Vanuatu." Pp. 180-199 nkeji Nhọrọ Pacific: ndọrọ ndọrọ ọchịchị omenala na Oceania nke oge a, dezie site Edvard Hviding na Geoffrey White. Oxford: Sean Kingston.

Lindstrom, Lamont. 1993.  Cargo Cult: Akụkọ dị iche iche nke ọchịchọ sitere na Melanesia na gafere. Honolulu: Mahadum nke Hawai'i Press.

Lindstrom, Lamont. 1989. "Mgbakọ na-arụ ọrụ: Akụkọ Oral nke Agha Ụwa nke Abụọ Labour Corps si Tanna, Vanuatu." Pp. 395-417 n'arọ The Pacific Theatre: Island ncheta nke Agha Ụwa nke Abụọ, Geoffrey White na Lamont Lindstrom deziri. Honolulu: Mahadum Press nke Hawaii.

O'Reilly, Patrick, 1949. “Prophetisme aux Nouvelles-Hébrides: Le Mouvement Jonfrum à Tanna,” Le Monde na-abụghị Chrétien 10: 192-208.

Rentoul, Alexander. 1949. "John Frum": Mmalite nke New Hebrides Movement (leta nye onye nchịkọta akụkọ), Agwaetiti Pacific kwa ọnwa 19: 31.

Rice, Edward. 1974.  John Frum Ọ Bịa: Okpukpe ibu na Mesaịa ibu na South Pacific. Garden City, NY: Ugboro abụọ na Ụlọ ọrụ.

Tabani, Marc. 2022. "Clés pour l'ethnologie de Tanna (Vanuatu) au travers des pérégrinations ethnographiques de Jean Guiart." Akwụkwọ akụkọ de la Société des Océanistes 154: 47-61.

Tabani, Marc. 2014.  John Frum: Histoires de Tanna, Sam Stori blong Tanna. Port Vila: Vanuatu Cultural Center.

Tabani, Marc. 2008. Une pirogue pour le paradis. Le culte de John Frum à Tanna (Vanuatu).  Paris, Éditions de la Maison des Sciences de l'Homme.

Ụbọchị Mgbasa Ozi:
1 August 2022

Share