Christine L. Cusack Lori G. Beaman

Ụmụ nwanyị na Ụbọchị Nzuzu nke Ụbọchị Izu Ike nke Ndị Kraịst

NDỤMỌNỤ N'ỤLỌ NDỊ NA-ECHICHE N'ỤLỌ NCHE ỌZỌ MGBE

1820: Onye guzobere Mormonism, Joseph Smith Jr., nwere “ọhụụ mbụ ya” mgbe ọ dị afọ iri na anọ na nso Palmyra, New York.

1827 (Jenụwarị 18): Joseph Smith na nwunye ya bụ Emma Hale lụrụ na South Bainbridge, New York.

1830: Nzukọ nke Jisus Kraist nke Ndi-nsọ terbọchị Ikpeazụ (LDS Church) haziri nke ọma na Fayette Township, New York. E bipụtara Akwụkwọ nke Mọmọn.

Mid-1830s: Joseph Smith lụrụ di na nwunye Fanny Alger na Kirtland, Ohio.

1841 (Eprel): Joseph Smith lụrụ nwunye mbụ ya bụ Louisa Beaman, na Nauvoo, Illinois.

1842: Otu Enyemaka, otu onye ndu na otu inyeaka maka ndị nwanyị LDS ka a haziri.

1844 (June 27): Joseph Smith na nwanne ya nwoke Hyrum Smith gburu otu ìgwè na Carthage, Illinois. Brigham Young ghọrọ onye isi oche nke abụọ nke Chọọchị LDS.

1846–1847: Brigham Young duru ndị otu Nzukọ-nsọ ​​LDS gaa na ọdịda-anyanwụ ọdịda anyanwụ, mesịa dozie na Ndagwurugwu Salt Lake.

1852: Chọọchị LDS kwupụtara n'ihu ọha nkwupụta nke alụmdi na nwunye di na nwunye na Salt Lake City.

1886: Ndị isi okpukpe kwuru na LDS Church President John C. Taylor natara ntụziaka Chineke banyere ịga n'ihu nke di na nwunye di na nwunye.

1887: Ndị nnọchi anya US nyere iwu Edmunds-Tucker na-amachibido ịlụ karịa otu nwanyị na Utah Territory ma kwe ka ijide akụ nke LDS Church.

1890: Onye isi ụka Chọọchị LDS, Wilford Woodruff, gosipụtara ihe ngosi na-akpọ maka njedebe njedebe nke ịlụ karịa otu nwanyị. Ndị isi okpukpe jụrụ nkwupụta ahụ wee gaa n'ihu na nkwenkwe ha na alụmdi na nwunye di na nwunye dị ka ndị Chineke nyere n'iwu.

1929–1935: Ọtụtụ esemokwu dị n’etiti ndị na-azọrọ ikike iji kwado omume nke alụm di na nwunye di na nwunye ji nke nta nke nta kpụzie otu ndị a ga-amata dị iche iche dịka amentalka bụ isi nke ụka a kpọrọ Jesus Christ of Latter Day Saints (FLDS, 1929), ndị Apostolic United Brethren (AUB, 1929) , na Kingston Group (1935), na ndị ọzọ.

1935: Short Creek, Arizona guzobere dị ka obodo ọtụtụ nwanyị site n'aka ndị otu ụka FLDS.

1953: Obodo FLDS dị na Short Creek wakporo ndị ọchịchị si steeti Arizona; E jidere ụmụaka 263 na mkpọrọ steeti.

2006 (August): E jidere onye ndu FLDS Warren Jeffs na Nevada na ebubo nke mmegide mmekọahụ.

2008 (Eprel 3): Obodo FLDS dị na Yearning maka Zaịọn Ranch nke dịdebere El Dorado, Texas bụ nke ndị ọchịchị steeti wakporo, bụ nke ejiri ụmụaka 439 nọrọ na njide obodo. Eventuallymụaka ahụ mechara sonyeghachi na ezinụlọ ha mgbe ụlọ ikpe kpebiri na omume adịghị mma.

2011: Mgbe ọtụtụ ule gasịrị na Utah, Arizona, na Texas, a mara onye ndu FLDS Warren Jeffs ikpe na ọ na-awakpo ụmụaka ma na-ama ya ikpe ọnwụ n'ụlọ mkpọrọ.

AKWỤKWỌ AKWỤKWỌ NDỊ NTỤRỤ NA NWA NA NWA

Oge mmalite nke Nzukọ nke Jisọs Kraịst nke Ndị Nsọ nke Ikpeazụ (Chọọchị LDS ma ọ bụ Chọọchị Mormon) na-alaghachi azụ na akụkọ ihe mere eme narị afọ nke iri na itoolu a maara dịka Agha Ukwu nke Abụọ. N'ịbụ ndị e wepụtara n'etiti ọdịnala ndị Kraịst nke mweghachi, Ndị Ntuzi Ụbọchị Ikpeazụ (LDS) bụ ndị a na-akpọkarị Mormons, aha nke na-akọwa akụkụ Akwụkwọ Nsọ ha, Akwụkwọ nke Mormon (1830). Nzukọ Ụbọchị nke Ụbọchị Ikpeazụ nke ụbọchị ahụ bụ nsụgharị nke Ụbọchị Nzuzo nke onwe nke na-ekewapụ site na Chọọchị LDS mbụ tọrọ ntọala site na Joseph Smith Jr. (1805-1844) na 1830. Dị ka akụkọ ntọala, "Mbụ ọhụụ Smith" na 1820 na-akọwa nleta nke mmadụ abụọ (Chineke bụ Nna na Ọkpara ya bụ Jizọs Kraịst). Ọ bụ ezie na ọtụtụ akụkọ dịgasị iche iche, a na-asọpụrụ ya na Mormonism dị ka mmalite usoro nke e weghachitere Kraịst oge mbụ n'ụwa. (Maka nkọwa zuru ezu nke akụkọ mmalite nke LDS Church hụrụ Mason na Mauss 2013).

Na Jenụwarị 18, 1827, Smith lụrụ Emma Hale na South Bainbridge, New York, na afọ ndị na-esote, ọ kwadoro echiche ya banyere ịlụ otu nwanyị dabeere na ịmụ Akwụkwọ Nsọ Hibru. Ọ bụ ezie na arụrịta ụka, ihe ndekọ akụkọ ihe mere eme na-ezo aka mmekọrịta ya na onye nwe ụlọ na nwa agbọghọ Fanny Alger na Kirtland, Ohio n'oge n'etiti 1830s dị ka nke mbụ nke ihe karịrị iri atọ na otu ịlụ. N'ịbụ ndị a kpagburu site na mkpagbu, ndị Mormons nọgidere na-akwaga n'ebe ọdịda anyanwụ, na-edozi na Nauvoo, Illinois na 1839 ebe Smith na-alụkwu ndị nwunye, malite na iri na anọ na iri ise na isii. Ihe omuma ihe omuma atu na egosi na nwunye Emma nke mbu nwere ike iburu iko di otu mgbe ndi ozo na-ekwu na enwere ya iwe site n'omume ("Marriage Plural Marriage in Kirtland and Nauvoo" nd). Smith mechara mara ọtụtụ n'ime ọtụtụ di na nwunye ya na Emma, ​​na-eji Iwu Akwụkwọ Nsọ nke Sarah mee ihe iji kwadoro ịlụ karịa ụmụ nwanyị n'agbanyeghị nkwenye ya ("Ịgba alụmdi na nwunye na Kirtland na Nauvoo").

Na 1844, Onye ngosi nke Nauvoo bipụtara mbipụta nke òtù ndị otu nwanyị nke ndị Mọmọn na ndị Mormon ndị ọzọ. Smith, bụ onye bụ onyeisi obodo nke Nauvoo n'oge ahụ, nyere iwu ka e bibie ígwè obibi akwụkwọ. N'ọgba aghara ahụ, a tụrụ ya na nwanne ya nwoke Hyrum mkpọrọ na Carthage, Illinois; ha mechara gbuo otu ìgwè. Brigham Young ghọrọ onye amụma na-esote nke Chọọchị LDS, na 1846, na-eduga ná mpụga Mọmọn nke dị n'ebe ọdịda anyanwụ, n'ikpeazụ gafee Osimiri Rocky banye na Ndagwurugwu Salt Lake ebe ha bi.

Mgbe Chọọchị LDS kwusara n'ihu ọha nkwenkwe nke otu nwanyị na August 29, 1852, iri afọ abụọ sochirinụ hụrụ ịrị elu na nguzogide ọha na eze na egwu nke itinye aka na gọọmentị na Utah Territory. Gọọmentị etiti gọọmentị tiri iwu na-emegide ịlụ karịa otu nwanyị a maara dị ka Edmunds-Tucker Act na 1887, na ijide ihe onwunwe na akụ nke ụka (yana yana mkpọrọ nke ọtụtụ ndị isi) mere ka ndị isi LDS tụgharịa uche karịa otu nwanyị dị ka omume a na-akwadoghị. Na 1890, Chọọchị LDS nyere nkwupụta ọkwa site n'aka Onye isi ụka Chọọchị LDS Wilford Woodruff na-ekwupụta njedebe nke omume alụmdi na nwunye ọtụtụ. E gosipụtara Manifesto ahụ, dịka ọ bịara si mara ya, na ndị otu niile anabataghị ya ma ọ bụ bie ya. Ihe omuma ndi ozo na-aga n'ihu na 1900s, nke bu isi okwu banyere otutu nwanyi, mere ka ndi ozo pụta okpukpe di otutu. Ndị isi ụka nke Jizọs Kraịst nke Ndị Nsọ nke Ikpeazụ (nke gụnyere ọnụ ọgụgụ ka ukwuu nke ndị na-akwado ụwa) ji nwayọọ nwayọọ hapụ omume ahụ mgbe alụmdi na nwunye di na nwunye ghọrọ ihe a na-apụghị ịkọwa na post-Manifesto (Hardy 1993). Otú ọ dị, ndị isi okpukpe dị iche iche nọgidere na-eme ọtụtụ di na nwunye dabere na nkwenye ha na-adịgide adịgide na mkpughe nke 1886 natara site n'aka onye isi-LDS President John Taylor.

Òtù ndị Apostolic United Brethren (AUB), òtù Kingston, na Chọọchị Fundamentalist nke Jisọs Kraịst nke Ndị Nsọ Ụbọchị Ikpeazụ (FLDS), n'etiti ndị ọzọ, nwere ihe mmụta, mmekọrịta ma ọ bụ ọdịbendị na mmalite Mormonism. Mormons dị iche iche na-agbaso obodo dị iche iche dị na n'ebe ọdịda anyanwụ United States (Arizona, Montana, Nevada, Texas, na Utah), Western Canada, na Mexico. Ndị ọkà mmụta nke na-enyocha òtù ndị isi okpukpe kwuru na ọnụ ọgụgụ nke ndị Mormon na-eme otu nwanyị na United States dị n'etiti 40,000 na 50,000 (Bennion na Joffe 2016b: 6).

ỤMỌDỤ / EKWUKWU NDỊ NA-EBE ECHICHE NDỊ NNA MERE

Otutu di iche iche nke nkwenkwe di n'etiti ndi mozo di iche iche nke Mohammed, obu ezie na ozizi ndi bu ihe jikotara ihe omimi nke Mormonism bu ihe banyere echiche nke ndi ezinyere ha ugbua maka ndu a na nke abia. Ndị kwere ekwe na-ekwusi ike na alụmdi na nwunye dị ọtụtụ dị mkpa maka nzọpụta ma kwuo na ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị apụghị iru ọkwa kachasị elu n'eluigwe, ma ọ bụ "alaeze eluigwe," na-enweghị ime iwu nke alụmdi na nwunye. A na-ewere ụmụaka dị ka ihe kachasị mma nke nwanyị, ezinụlọ buru ibu bụkwa ihe ngosi nke ndụ ndụ ndị Mormon fundamentalist. "Mormonismism na-eme ka ndapụta na ihe isi ike nke ndụ nke ndị nwunye nwanyị nwere nkwa nke ndụ mgbe ọ nwụsịrị dị ka 'ndị eze na ndị ụkọchukwu'" (Bennion na Joffee 2016b: 12). Nkwenkwe kwenyesiri ike na "ezinụlọ dịruo mgbe ebighi ebi," ya bụ na njikọ njikọta na-anọgide na-adịgide adịgide ruo mgbe ebighi ebi, na-eme ka nkwenkwe ahụ dị na alụmdi na nwunye na ụmụ na-elekwasị anya na ndụ mmadụ. A na-elepụta ịzụlite n'ime alụmdi na nwunye dị mkpa maka nzọpụta, na nne na-aghọta na ọ bụ ọkpụkpọ kachasị elu nke ụwa. Ịgagharị nwanne nwanyị mmekọrịta n'etiti ndị lụrụ di na nwunye ka otu nwoke ahụ kwenyere na ha ga-azụlite àgwà ndị dị ka enweghị onwe, ọmịiko, na ihu ọchị maka ọrụ, ndị niile dị oké ọnụ ahịa n'okwukwe Mormonist fundamentalist na n'ụdị omenala LDS. Ya mere, àgwà ndị e mere n'oge ndụ mmadụ dị n'ụwa kweere na ọ ga-emetụta ahụmahụ otu onye na ndụ mgbe ọ nwụsịrị.

N'adịghị ka omenala ndị ọzọ nke Ndị Kraịst ebe a na-eleba anya na Akwụkwọ Nsọ na-emechi, ndị Mormons na-ekweta nkwenye na-aga n'ihu site na nwoke nwoke. A na-emeghachi ụdị isi nke nwoke ịbụ onye isi na nzukọ ọgbakọ, na-elekọta obodo, na n'otu ezinụlọ. Naanị ụmụ nwoke ka a họpụtara ka ha bụrụ ndị nchụàjà. A ghọtara usoro nna ochie a nke sitere n'ike mmụọ nsọ sitere n'aka Chineke, si otú ahụ na-ejide ndị kwere ekwe bụ ndị chọrọ ịnọgide na-ekwesị ntụkwasị obi na nkwa alụmdi na nwunye ha na nkwenye okpukpe. Mormons dị iche iche na-ekerịta echiche ndị a. Ọtụtụ n'ime obodo ha na-emekwa iwu nke ido ihe nsọ nke ihe onwunwe ndị dị ka ihe onwunwe nwere ike ijikọta aka na ngwongwo ma ọ bụ akụ na ụba na-abata n'ime obodo. Ndị isi okpukpe, n'ozuzu, na-akatọ ndị Mormons bụ isi maka ịhapụ ozizi mbụ gbasara omume nke otu nwanyị ma tụlee nkwenkwe nke ha ka ha kwekọọ n'echiche Joseph Smith banyere ezinụlọ ebighi ebi.

EBE NDỊ NA-ECHICHE NDỊ NA-EBE NDỊ NA-EME

Ọrụ nhazi nke ụmụ nwanyị na-eme n'okpukpe Mormons dị iche iche na-adịgasị iche iche site n'otu n'otu gaa na otu ma gbasaa nke ọma karịa njikwa ọrụ nke nnukwu ezinụlọ. Ọkà mmụta gbasara iwu bụ Angela Campbell na-atụle "uru di otu nwanyị na-emekarị," na-edekwa otú ndị nwunye-nwunye si ekekọrịta ọrụ ụmụaka mgbe ha mụsịrị, otú ha si arụ ọrụ maka ụlọ iji kwado ọrụ ụmụ nwanyị n'èzí n'ụlọ, maọbụ otu ha si eme ka ndị nwanyị-nwunye nwee ike ịga n'ihu agụmakwụkwọ ha (Campbell 2016: 60). Ụfọdụ ndị inyom-ndị nwunye na-achọpụta ahụmahụ ha na nchịkwa ego ezinụlọ na ịzụlite ụmụaka na mpụga nke ụlọ, ebe "ha nwekwara ike ịrụ ọrụ dị oke mkpa na nlekọta nke ọdịmma obodo na nchịkwa, na-eje ozi dịka ndị na-eme mkpebi na ndị a na-ahụ anya" (Campbell 2016: 62). Ọrụ ndị inyom na-emekarị site na iwu nke Otu Enyem aka, otu nzukọ maka ndị inyom malitere ngọzi Joseph Smith na 1842. Ebumnuche nke Enyem aka inye "ohere maka mkpakọrịta, nduzi, ọrụ ọrụ, na agụmakwụkwọ" ma nye ụmụ nwanyị ohere "ikike" n'ọchịchị na ịkụziri ụmụ nwanyị ndị ọzọ (Cannon na Mulvay-Derr 1992: 1199, mesiri ike na mbụ). N'ọmụmụ ihe banyere ụmụ nwanyị sitere n'aka Apostolic United Brethren nọ na Montana, ọkà mmụta ihe banyere ụbụrụ bụ Janet Bennion (2012) hụrụ nzukọ nke

"Nzụlite akụ na ụba na nke ime mmụọ dị mma nke gụnyere usoro ihe omume Montessori, ọka wheat na-egweri ọka, mkpụrụ osisi mkpụrụ osisi, na mmiri ara ehi-niile nke Otu Enyem aka na-arụ ọrụ, ọrụ enyemaka nke ụmụ nwanyị na-eduzi iji gboo mkpa nke obodo "(57).

Ndị inyom okpukpe Mormon na obodo ụfọdụ na-eje ozi dị ka ndị ndú ime mmụọ, ụfọdụ na-eme ọbụna mmanụ na ngọzi ndị inyom ndị ọzọ (Bennion 2012: 94; 1998: 42, 50, 61).

IZU / NGWA NA-EBE NDỊ MGBA NA-AGBANYA NDỊ MGBE ỌZỌ KWESỊRỊ ỤBỌCHỊ

E nwere ọtụtụ okwu ndị pụrụ iche na ndị inyom Mormonist fundamentalist: mbụ, vulnerability mere site na nzuzo; nke abụọ, na nke metụtara nke mbụ, ikike ime mgbanwe maka mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya; na nke atọ, nsogbu dị mma nke mmebi ezinụlọ.

Ndị inyom Mormon bụ ndị bụ isi na alụmdi na nwunye di na nwunye na ọtụtụ ezinụlọ na-ebi ndụ dị ukwuu n'ime ndụ ha n'ime ihe ndị e wuru na ha maara na ha na-ebi ndụ dị iche iche karịa nke ọha mmadụ. Ihe dị iche a bụ isi iyi nke iwu na-adịghị mma n'ụdị iwu nke na-emebi ndokwa ezinụlọ ha. Ya mere, a manyere ha ka ha bie ndụ ha na nzuzo zoro ezo site na njikọta ihe abụọ sitere n'okike: mmebi iwu na njedebe na-adịghị mma. Enweghi ike ime ihe na-esiwanye ike site na isi ihe. Ndi otu nwanyi di iche iche di na nwunye, Janet Bennion na iwu na onye nkuzi nke nwoke na nwanyi, Lisa Fishbayn Joffe, na-ekwu na di na nwunye di iche iche nwere ike ibu ihe kpatara ya (2016a). "Ọnọdụ ndị otu nwanyị na-eme na North America," dị ka ndị dere si kwuo "nwere ike ikwe ka ime ụlọ na-eme nke ọma. Ndị na-emegbu onwe ha nwere ike ụma kpebie ịbanye n'ime ebe dịpụrụ adịpụ ka ha wee nwee ike ịchịkwa ndị na-emegbu ha n'ejighị ya, ụmụ nwanyị nọ n'ebe ndị dịpụrụ adịpụ enweghị ike ịhapụ obodo ahụ ngwa ngwa "(Bennion na Joffe 2016b: 11). Otú ọ dị, dịka data gbasara ime ihe ike megide ụmụ nwanyị na-atụ aro, na ọnọdụ ọ bụla ọ bụla na-emetụta nke a na-emegbu ndị inyom, ha na-achọkarị ịkọ akụkọ ọjọọ. Ya mere, ihe dị n'ime na nke mpụga nwere ike ijikọ ọnụ iji mee ka ọ dịkwuo njọ na-eme ihe ọjọọ (Nason-Clark 2008: 172). Ọ bụghị na ụmụ nwanyị nwere ike ịmegbu onwe ha na mmekọrịta dị iche iche, ma na mgbe a na-emegbu ha, ha na-adịwanye mfe karịa ụmụ nwanyị ndị ọzọ. Angela Campbell kwetara. Na nzaghachi ya na iwu July 2017 na British Columbia nke kwadoro ịlụ nwanyị karịa na Canada (lee Graveland 2017), Campbell kwusiri ike na ịnọgide na-achụ iwu iwu na-emerụ ụmụ nwanyị na ụmụaka site na ime ka ha tụọ egwu ịkọ akụkọ ọjọọ. N'anya ya, "mmebi iwu na-eme ka ọ ghara ikwe omume ka ha chọọ ihe onwunwe ma ọ bụ ọrụ ha chọrọ, gụnyere n'ime ihe ike imebi ụlọ. Nchegbu ha bụ na ịbịaru ọsọ 'ga - apụ' ha dịka ndị nwunye di na nwunye, nwere ike ịmalite ime nchọpụta ọdịmma ụmụaka ma ọ bụ ebubo ndị omempụ megide ha "(Campbell 2017).

N'ihe banyere nke a bụ mmetụta nkwụsị nke iwu nwanyị na-akwadoghi nwanyị, nke na-egbochi mgbalị ndị inyom na-egbochi mgbanwe site n'ime. Okwu ndị dị ka alụmdi na nwunye na-adịghị mma nke ụmụ agbọghọ na "ụmụ nwoke furu efu," bụ ndị a chụpụrụ site n'okpukpe Mormonist fundamentalist, na-enwe nchegbu maka ụmụ nwanyị Mormonist fundamentalist, ma ime mgbawa na-ekpughe ụmụ nwanyị n'ogologo ọha mmadụ dị ka ndị bi n'ezinụlọ ọtụtụ (Eckholm 2007). Nke a na-eme ka ha meghee anya iji nyochaa na ikekwe ikpe ikpe.

N'ikpeazụ, ihe ize ndụ nke mmebi ezinụlọ na-enwe ebe nile maka ụmụ nwanyị nọ na mpaghara obodo. Ogbugbu ndi di iche iche nke ndi di iche iche nke ndi Diputara na ndi ozo nke di otutu iri afo gara aga chotara ihe di egwu nke di na nwunye, iwepu nwa, nsogbu ego, na ime ka ndi mmadu ghara imekorita ya (Wright na Palmer 2016). N'ezie, ịkọwa otu nwanyị dị ka omume ego na-eme ka nsogbu ndị ọzọ dị, dị ka ịkụziri ụmụ nwanyị, ọrụ, na mmekọrịta mmadụ na ibe ya na-abụghị ndị ezinụlọ dị iche iche. Enwere uzo di iche iche di iche iche n'etiti ndi ozo di omimi nke Mohammed, ihe omuma nke ndi nwanyi no na ndi di iche iche nke ndi di iche iche na-abughi ndi mmadu ndi ozo di iche iche na-achota akwukwo akwukwo.

Otu ihe ịma aka siri ike nye ụmụ nwanyị bụ nkọwa nke isi nke ndị Mormon fundamentalist na mgbasa ozi. Mgbasa ozi mgbasa ozi na-elekwasị anya na ihe dị egwu karịa ndụ ezinụlọ kwa ụbọchị, nke kachasị mma (Campbell 2009). N'ajụjụ ọnụ ya na ụmụ nwanyị nwere ọtụtụ nwanyị na Bountiful, British Columbia, Campbell na-akọwa oge nkịtị nke nhazi ubi, ndị na-eto eto na-ekwu okwu banyere egwu, ma ọ bụ na-enye ha ice ice cream dị ka ihe na-eme kwa ụbọchị, na mgbasa ozi (Campbell) 2009). Naanị ihe ndị dị egwu na-emekarị ka ndị mgbasa ozi nwee mmasị, dị ka ịchọrọ ndị nne na nna nke ukwuu na iwepụ ụmụ sitere na obodo obodo. Ikekwe akụkọ kachasị amara na akụkọ ihe mere eme nke Mormonist bụ ndị na-agbakwasị ụkwụ na obodo Long Creek (nke a mara dị ka Colorado City), Arizona na 1953 nke ụmụaka 263 tinye na njide obodo, na FLDS obodo dị na Yearning for Zion Ranch dị nso Eldorado, Texas na 2008, mgbe e wepụrụ ụmụ 439 n'ezinụlọ ha (Bradley 1993; Bennion 2012; Wright na Palmer 2016: 154). Ihe omume ndị a (ma mesie ike) mkparịta ụka n'ihu ọha banyere nrubeisi nwanyi, tinyere mmegbu, nleghara anya, na nrigbu ụmụaka. Ogogwoju nke patriarchal na mmekorita omuma nke Mohammed tinyere iwu nke iwu obodo nke na-eme ka nwoke na nwanyi di iche iche tinye aka na mmekorita nke edeputara nke oma bu ndi na-emeru obodo. Ọ ka bụ akụkọ akụkọ ndị dị egwu, kama ịkọ akụkọ nke ndụ kwa ụbọchị, nke na-anọgide na-achụpụ akụkọ na-adịghị mma na mgbasa ozi.

N'ime afọ ndị na-adịbeghị anya enwere ngbanwe na-aga n'ihu na ntanetị mgbasa ozi iji nyekwuo nsụgharị nke ndụ nke ezinụlọ ndị Mormon fundamentalist polygamous. Na akụkọ 2010 si National Geographic, dịka ọmụmaatụ, ndị na-agụ ama mụtara banyere ndị nkịtị na nkọwa zuru ezu gbasara ndụ mmadụ abụọ n'ime obodo abụọ. Onye edemede bụ Scott Anderson kọwara "mmụọ ndị mmụọ" ọ hụrụ dịka ndị òtù obodo FLDS bi na Hildale, Utah na Colorado City, Arizona gbakọtara iji nyere aka rụọ ọrụ owuwu ụlọ, na-ewu ụlọ n'otu ụbọchị. Ntụle ya: "iwepụta oge na Hildale na Colorado City ga-eji anya nuanced bịa" (Anderson 2010: 4). N'otu aka ahụ, ihe ngosi nke ihe nkiri telivishọn na eziokwu na-egosi dị ka Nnukwu ịhụnanya, Nwanyị Nwanyị, na Ndị nwunye m ise emepeela mkparịta ụka ọha na eze siri ike banyere ụmụ nwanyị Mianmaa, ọ pụkwara ime ka echiche ọha mmadụ gbanwee (Bennion 2012). N'ikwu okwu banyere ihe ịma aka nke 2016 nke onye nkịtị na-ahụ maka telivishọn bụ Cody Brown Brown v. Buhman, Bennion na Joffe na-ekwu na "ezinụlọ dị iche iche na-akwado otu nwanyị nwere ike na-agba ume ka ọha na eze na-eme ka ọha na eze dịrị n'otu na-akwado ịkwado na ịmalite ịlụ nwanyị. Igwe telivishọn telivishọn emeghị ka ọ bụrụ obere akụkụ nke mgbanwe a "(Bennion na Joffe 2016b: 18).

Enwere otutu akwukwo akwukwo nke choputara aghota umuaka nye ndi inyom okpukpe, ihe kachasi anya nke bu ndi inyom Muslim (Mahmood 2011), ndi inyom ndi Ju nke Orthodox (Davidman 2015), na ndi Kristian na ndi nwanyi (Gallagher 2003) , n'etiti ndị ọzọ. Ụdị nkuzi a bụ òkù ka ị tụgharịa uche banyere njirimara nke ụmụ nwanyị okpukpe dị ka ndị nwere oke ma ọ bụ na-enweghị ikike. "Ụmụ nwanyị ndị na-ekpe okpukpe, ma ọ bụ ndị na-eme ihe (dịka a na-akpọ ha ma kpọọ onwe ha) adịghị eche na ha ga-eme nhọrọ n'otu ụzọ ahụ dị ka 'ndị nweere onwe ha' "(Beaman 2016: 43). Ọkà mmụta mmekọrịta ọha na eze bụ Lori G. Beaman na-ekwusi ike na site na ndị nhọrọ ha weere "ọ bụghị ezigbo nhọrọ" site na ndị na-ekiri ihe na-ahụ anya, a na-echekarị na ndị inyom okpukpe na-abụ ndị a kpagburu n'ụzọ dị iche iche na ndị nna ochie (Beaman 2014: 242). Ọ na - edozi ụlọ ọrụ ndị inyom okpukpe karịa "nchịkọta nchịkọta nke ha dịka ụbụrụ, enweghi ihe ọmụma ụgha ma ọ bụ dị ka ndị na - eme ihe" site n'aka ndị inyom na - akpọ ego (Beaman 2013: 1147-48). Echere echiche a n'enweghị olu ha, nguzo ha, na usoro ha maka mgbanwe, ma ghara ịkwanyere nkwenkwe okpukpe ụmụ nwanyị ùgwù. Campbell na-ekwu otu ihe dị otú a si akọwa "akụkọ ụmụ nwanyị, nke e dekọrọ site n'ịgụ akwụkwọ, na-emegidekarị echiche na ọchịchọ ndị na-akwọ ụgbọ gọọmenti nke otu nwanyị" (Campbell 2016: 5). Akwukwo akuko banyere uzo nke ugbua di iche iche, mgbe ahu, ha na-eme ka ndi mmadu na-eme ka ndi mmadu kwuputa ya. Iwu ahụ arụkwara ọrụ iji mee ka nkwenkwe na-ezighị ezi na ndị na-adịghị mma-na-akọ akụkọ banyere ụmụ nwanyị fundamentalist. N'ihi ya, anyị na-ahụ mkpa nke onyinye dịka Campbell, nke na-enye ndị ọzọ ohere iji gosipụta ihe nnọchianya. N'imesi otú ndi nwanyi ndi ozo si kpoo "Onu ogugu ndi mmadu di ka ndi mmadu di iche iche na ndi mmadu nwere ike ime ka ndi mmadu nwee ike inwe ikike di ukwuu n'alụmdi na nwunye ha, ezinulo, na obodo ha" ahụmahụ a na - apụta (Campbell 2009: 188).

Kedu ihe nyocha nke miri emi banyere ndụ nke ndị inyom Mormon bụ ndị bụ isi na alụmdi na nwunye na ezinụlọ dị iche iche na-akwado maka iwu na iwu ọha na eze? N'ihi na onye na-ahụ maka mmekọrịta uche ụmụ mmadụ bụ Irwin Altman na onye ọkà mmụta banyere ihe gbasara onwe onye bụ Joseph Ginat, ha na-enwe ọchịchọ ịghọta "ụdị ndị ezinụlọ ọhụrụ" na-arụ ọrụ iji kwalite "iwe, ịkpọasị, na nkewa "banyere ndị okpukpe (Altman na Ginat 1996: x, xiii). Onye ọkà mmụta iwu bụ Gillian Calder na-ahụ mkparịta ụka banyere ụdị ezinụlọ dị iche iche dị ka destabilizing ihe ọtụtụ ndị na-eche na "ajuju" ajụjụ banyere "iwu iwu nke otu nwanyị" (Calder 2014: 230). Site na ndị inyom-ndị nwunye na-eji iwu ọhụrụ gbasara ịlụ di ma ọ bụ nwunye ịlụ di na nwunye dịka ụdị nke iguzogide ala, na mkpebi ikpe na-adịbeghị anya banyere "co-mammas" ndị na-abụghị "conjugal" na-azụlite nwatakịrị ọnụ (Bramham 2017; Ireton 2017), normativity nke alụmdi na nwunye na-alụ di na nwunye na-aga n'ihu na nhazi nke ụdị ụdị ezinụlọ dị iche iche aghọwo mkparịta ụka banyere ọdịiche. Di na nwunye nwere ike ịhọrọ nhazi nke ezinaụlọ, wee ghọọ otu n'ime nhọrọ ndị ziri ezi.

Dị ka Bennion na Joffe si kwuo, "Ruo ọtụtụ narị afọ, nwanyị otu nwanyị na-ekere òkè n'echiche nke ọha mmadụ dị ka ihe atụ na mkpali maka ịkọwa ihe omume ndị ọzọ siri ike. N'ezie, akụkọ ihe mere eme banyere ịlụ di na nwunye na-eme ka nkwenkwe okpukpe na omenala ghara ịdị "(2016b: 8). Ọ bụ ezie na ha na-enwekarị esemokwu, ajụjụ ndị nwanyị fundamentalist Mormon na-ajụ bụ ihe dị oké mkpa n'inwe mmekọrịta mmadụ na obodo na ihe iwu kwadoro nke "ezinụlọ" pụtara na nhazi nke ụlọ ọrụ n'ime ụlọ ahụ.

References

Anderson, Scott. 2010. "Ndị Polygamists." National Geographic. February. Nweta site na http://ngm.nationalgeographic.com/2010/02/polygamists/anderson-text/1 na 5 July 2018.

Altman, Irwin, na Joseph Ginat. 1996. Ndị Polygamous Family in Contemporary Society. Cambridge: Ụlọ ọrụ University Press Cambridge.

Beaman, Lori G. 2016. "Nguzogide Mmekọ Di na Nwanyị: Otu Ikike Nhata ma ọ bụ Onye Isi Chọọchị?" Pp. 42-61 na Mkparịta ụka Polygamy, nke Janet Bennion na Lisa Fishbayn Joffe bipụtara. Logan: Ụlọ Akwụkwọ Ọchịchị Utah State.

Beaman, Lori G. 2014. "'Ihe Nile Bu Mmiri': N'ịbụ Onye Na-eme Baptizim na Secularism." Pp. 237-46 na Secularism na Edge: Rethinking Church-State Relations na United States, France, na Israel, nke Jacques Berlinerblau dere, Sarah Fainberg, na Aurora Nou. New York: Palgrave Macmillan.

Beaman, Lori G. 2013. "Na-emebiga Ihe ókè ma Na-eme Ka E Nwee Mmetụta Ma Ọ Bụ Na-erughị Mbà?" Oñati Socio-Legal Series 3: 1136-57. Nweta site na http://ssrn.com/abstract=2356817 na 5 July 2018.

Bennion, Janet. 2012. Polygamy na Primetime: Media, Gender, and Politics in Mormonismamentalism. Lebanon, NH: Mahadum Brandeis.

Bennion, Janet. 1998. Ndị inyom nke ụkpụrụ: N'ihe ntanetị Ụmụ nwanyị na Mormon Mormon Polygyny. New York: Oxford University Press.

Bennion, Janet, na Lisa Fishbayn Joffe, eds. 2016a. Mkparịta ụka Polygamy, Logan: Ụlọ Akwụkwọ Ọchịchị Utah State.

Bennion, Janet, na Lisa Fishbayn Joffe. 2016b. "Okwu Mmalite." Pp. 3-24 na Mkparịta ụka Polygamy, nke Janet Bennion na Lisa Fishbayn Joffe bipụtara. Logan: Ụlọ Akwụkwọ Ọchịchị Utah State.

Bradley, Martha Sontag. 1993. E wepụrụ site n'Ala ahụ: Ọchịchị Gọọmentị na Ndị Nkọwapụ nke Short Creek. Salt Lake City: Mahadum nke Utah Press.

Bramham, Daphne. 2017. "Ndụ Nke Na-eme Ka Di Na Nwunye: N'ebe umunwanyi bụ Nwanyị-Nwunye na Mgbe ụfọdụ Ọbụna Nwunye na Nwunye." Akwụkwọ Ozi Mba, Eprel 14. Nweta site na http://nationalpost.com/news/real-life-polygamy-where-sisters-are-sister-wives-and-sometimes-even-wife-and-wife/wcm/046af244-a1e6-458c-a766-feba627fc1f3 na 5 July 2018.

Calder, Gillian. 2014. "'Nwepụ nke ndị ọzọ niile' -na ndị di na nwunye, ndị mmekọ, na ezinụlọ iwu na Canada." Pp. 215-33 na Ikike na ihe ọjọọ ndị otu nwanyị nwere: Di na nwunye, Ezinụlọ, na Iwu, edeziri site na Gillian Calder na Lori G. Beaman. Vancouver: University of British Columbia Press.

Campbell, Angela. 2016. Nwanyị Nwanyị, Ndị Nlekọta na Ndị Ọrụ Mmekọahụ: Ọhụụ site na Nhọrọ? New York: Routledge.

Campbell, Angela. 2017. "Akwụsịghị Nwanyị Na-eme Ihe Ike Chebe Ụmụ Nwaanyị na Ụmụaka." The Globe and Mail, July 25. Nweta site na https://www.theglobeandmail.com/opinion/polygamy-ban-fails-to-protect-women-and-children/article35790131/ na 5 July 2018.

Campbell, Angela. 2009. "Olu Ụba." Osgoode Hall Law Journal 2: 183-234.

Cannon, Janath Russell, na Jill Mulvay-Derr. 1992. "Enyem aka." Pp. 1199-1206 na Encyclopedia nke Mormonism, nke Daniel H. Ludlow dere. New York: MacMillan.

Davidman, Lynn. 2015. Ịghọ Ndị Na-adịghị Ekekọrịta: Akụkọ banyere ndị Juu-Hasidic. New York: Oxford University Press.

Eckholm, Erik. 2007. "Nchụpụ ụmụ nwoke site na Polygamists Chọta Enyemaka." New York Times, September 9. Nweta site na http://www.nytimes.com/2007/09/09/us/09polygamy.html na 5 July 2018.

Gallagher, Sally K. 2003. Ezigbo Oziọma ma Nye Ndụ Ezinụlọ. New Brunswick, NJ: Mahadum Rutgers.

Graveland, Bill. 2017. "Iwu abụọ nke ndị bishọp na-ekpe ikpe nke ndị di na nwunye na-etinye aka na nkewapụrụ iche na Bountiful, BC" The Globe and Mail, July 24. Nweta site na https://www.theglobeandmail.com/news/british-columbia/two-former-bishops-guilty-of-polygamy-involving-isolated-sect-in-bountiful-bc/article35783941/ na 5 July 2018.

Hardy, B. Carmon. 1993. Ukwu ndu: The Mormon Polygamous Mpaghara akwukwo. Urbana: Mahadum nke Illinois Press.

Ireton, Julie. 2017. "Ịzụlite Elaan: 'Co-mommas' nke ụmụaka nwere nkwarụ na-eme ihe gbasara iwu." CBC News, February 21. Nweta site na http://www.cbc.ca/news/canada/ottawa/multimedia/raising-elaan-profoundly-disabled-boy-s-co-mommas-make-legal-history-1.3988464 na 5 July 2018.

Mahmood, Saba. 2011. Ọchịchị nke nsọpụrụ: Islam Revival na Feminist Isiokwu. Princeton, NJ: Mahadum Princeton University.

Mason, Patrick, na Armand Mauss. 2013. "Nzukọ nke Jisọs Kraịst nke Ndị Nsọ nke Ikpeazụ." Okpukpe Okpukpe na Ime Mmụọ. Nweta site na https://wrldrels.org/2016/10/08/lds/ na 5 July 2018.

Nason-Clark, Nancy. 2008. “Mgbe ụjọ jidere n’ezinụlọ Ndị Kraịst.” Pp. 167-83 na Nwee mmegbu na Home Ndị Kraịst: Ịzụlite Ụda Maka Ngbanwe, ed. Catherine Clark Kroeger, Nancy Nason-Clark, na Barbara Fisher-Townsend. Eugene, OR: Wipf na Stock.

"Ịgba alụmdi na nwunye na-ekpo ọkụ na Kirtland na Nauvoo." N Nzukọ nke Jisọs Kraịst nke Ndị Nsọ nke Ikpeazụ. Nweta site na https://www.lds.org/topics/plural-marriage-in-kirtland-and-nauvoo?lang=eng na 22 May 2018.

Wright, Stuart A., na Susan J. Palmer. 2016. Zion Storming: Ọchịchị Gọọmenti na Okpukpe. New York: Oxford University Press.

AJỤRỤ AKWỤKWỌ NDỊ

Bushman, Richard Lyman. 2005. Joseph Smith Rough Stone Rolling: Ihe Omume nke Okpukpe nke Mormonism malitere.  New York: Alfred A. Knopf.

"Oge oge nke akụkọ ntolite nke ụka: usoro iheomume." Nd Nzuk ™ nke Jisus Kra∫st nke Ndi-ns ™ nke Ikpeaz ™. Nweta site na https://history.lds.org/timeline/tabular/chronology-of-church-history?lang=eng na 22 May 2018.

Compton, Todd. 1997. N'ọdị ọcha dị ọcha: Ndị na-agbapụ aka na Joseph Smith. Salt Lake City: Akwụkwọ Mbinye aka.

Driggs, Ken, na Marianne Watson. 2011. "Mormonism and FLDS Timeline." Pp. xi-xv na Di na nwunye nke oge a na United States: Akụkọ gbasara akụkọ ihe mere eme, omenala, na iwu, nke Cardell K. Jacobsen na Lara Burton dere. New York: Oxford University Press.

Jacobsen, Cardell K. na Lara Burton, eds. 2011. Di na nwunye nke oge a na United States: Akụkọ gbasara akụkọ ihe mere eme, omenala, na iwu. New York: Oxford University Press.

Vance, Laura. 2017. "Ajụjụ nke Ịchụ Ụmụ Nwaanyị na Ọrụ Ndị Dị na Nwaanyị na Chọọchị nke Jisọs Kraịst nke Ndị Nsọ Ụbọchị Ikpeazụ." Nweta ya https://wrldrels.org/2017/03/11/the-question-of-womens-ordination/ na 22 May 2018.

Ụbọchị Post:
7 July 2018

 

Share